World Cup chỉ là "mồi lửa", cuộc chiến quyền lực giữa FIFA và UEFA mới là tâm điểm

Những ngày qua, bóng đá thế giới chứng kiến căng thẳng leo thang khi UEFA tuyên bố 55 liên đoàn thành viên sẵn sàng không tham dự các giải đấu do FIFA tổ chức nếu những kế hoạch gây tranh cãi của tổ chức này tiếp tục được xúc tiến. Dù World Cup là tâm điểm của tranh cãi, giới quan sát cho rằng đây chỉ là bề nổi của cuộc xung đột sâu sắc hơn giữa hai "ông lớn" đang nắm giữ quyền lực lớn nhất trong làng bóng đá.

Trong nhiều năm, FIFA và UEFA từng duy trì một thế cân bằng tương đối rõ ràng. Dưới thời cựu Chủ tịch Sepp Blatter, FIFA gần như tập trung phát triển World Cup - giải đấu mang lại nguồn thu lớn nhất - mà không tạo ra quá nhiều xung đột với UEFA. Quy mô World Cup được giữ ổn định ở mức 32 đội trong nhiều kỳ liên tiếp, trong khi FIFA Club World Cup vẫn chỉ là giải đấu quy mô nhỏ, chưa đủ sức cạnh tranh với các sân chơi cấp câu lạc bộ tại châu Âu.

Ở chiều ngược lại, UEFA gần như toàn tâm phát triển hệ thống bóng đá cấp CLB với Champions League là sản phẩm chủ lực. Giải đấu này cũng duy trì thể thức quen thuộc với 32 đội tham dự, tạo nên sự ổn định cả về chuyên môn lẫn lịch thi đấu. Khi đó, hai tổ chức gần như tồn tại trong trạng thái "phân chia lãnh địa", một bên thống lĩnh bóng đá đội tuyển quốc gia, bên còn lại làm chủ sân chơi cấp câu lạc bộ.

Cán cân này bắt đầu thay đổi sau khi ông Gianni Infantino trở thành Chủ tịch FIFA. Thay vì duy trì mô hình cũ, FIFA bước vào giai đoạn mở rộng mạnh mẽ chưa từng có. World Cup tăng từ 32 lên 48 đội từ năm 2026, đồng thời xuất hiện đề xuất nâng lên 64 đội ở kỳ World Cup 2030. Cùng với đó, mô hình đồng đăng cai giữa nhiều quốc gia cũng được áp dụng, mở rộng quy mô và giá trị thương mại của giải đấu.

Đáng chú ý hơn, FIFA còn đẩy mạnh FIFA Club World Cup với phiên bản 32 đội, biến giải đấu này thành sản phẩm thương mại quy mô lớn, trực tiếp cạnh tranh với Champions League - vốn được xem là "con gà đẻ trứng vàng" của UEFA.

Trong khi đó, UEFA cũng không đứng ngoài cuộc. Tổ chức này đã mở rộng Euro từ 16 lên 24 đội kể từ năm 2016 và tổ chức Euro 2020 tại nhiều quốc gia nhằm gia tăng sức hút cũng như doanh thu. Ở cấp câu lạc bộ, UEFA tiếp tục khai sinh UEFA Europa Conference League, đồng thời nâng Champions League và Europa League từ 32 lên 36 đội theo thể thức mới từ mùa giải 2024/25.

Việc mở rộng liên tiếp các giải đấu khiến số lượng trận đấu tăng mạnh. Hiện hệ thống ba cúp châu Âu của UEFA quy tụ tới 108 đội mỗi mùa, kéo theo lịch thi đấu ngày càng dày đặc.

Hệ quả của cuộc chạy đua này là áp lực ngày càng lớn đối với các cầu thủ và câu lạc bộ. Mật độ thi đấu tăng khiến nguy cơ quá tải và chấn thương cao hơn, trong khi các đội bóng phải liên tục nhả cầu thủ phục vụ nhiều giải đấu khác nhau. Các đơn vị sở hữu bản quyền truyền hình cũng đứng trước bài toán cân nhắc khi phải đầu tư cho số lượng giải đấu ngày càng nhiều.

Trong bối cảnh đó, những kế hoạch tiếp tục mở rộng World Cup, thậm chí hướng tới chu kỳ tổ chức hai năm một lần, được cho là sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức hút của các giải đấu do UEFA tổ chức, đồng thời làm thay đổi đáng kể cấu trúc của bóng đá hiện đại.

Chính vì vậy, màn đối đầu giữa FIFA và UEFA hiện nay không còn đơn thuần xoay quanh World Cup hay lịch thi đấu. Đó là cuộc cạnh tranh toàn diện về quyền lực, thị phần và nguồn thu giữa hai tổ chức đang định hình tương lai của bóng đá thế giới.