Doanh nghiệp xăng dầu cầu cứu vì chiết khấu "bèo bọt": Nguy cơ đóng cửa hàng loạt khi triển khai xăng E10

Doanh thu không đủ bù chi phí, làn sóng thua lỗ kéo dài

Theo phản ánh từ các doanh nghiệp, nút thắt lớn nhất đang ghì chặt hoạt động kinh doanh của họ chính là mức chiết khấu thấp đến mức phi lý. Cụ thể, mức thù lao dành cho xăng E10 hiện chỉ dao động trong khoảng từ 10 đến 300 đồng cho mỗi lít, trong khi mặt hàng dầu DO cũng chẳng khá hơn khi chỉ nhận về mức chiết khấu vỏn vẹn từ 10 đến 100 đồng/lít.

Mức chiết khấu "bèo bọt" này đang tạo ra một nghịch lý lớn khi doanh nghiệp bán lẻ phải gánh thêm rất nhiều khoản chi phí phát sinh. Để chuẩn bị cho việc kinh doanh xăng E10 theo đúng quy định, các cửa hàng buộc phải bỏ ra một nguồn kinh phí không nhỏ cho việc vệ sinh hệ thống bồn bể chứa. Đó là chưa kể đến việc họ vẫn phải oằn mình duy trì đầy đủ các khoản chi phí bắt buộc cố định khác để vận hành trạm xăng.

Điều đáng nói là toàn bộ các khoản chi phí này đều do doanh nghiệp bán lẻ tự bỏ tiền túi ra để thực hiện, hoàn toàn chưa được tính toán, bù đắp hay nhận được bất kỳ sự hỗ trợ tương xứng nào trong cơ chế phân phối hiện hành. Nhiều đơn vị khẳng định, mức thù lao thực tế đang áp dụng thấp hơn rất nhiều so với chi phí cần thiết để một trạm xăng có thể duy trì hoạt động kinh doanh hợp pháp và an toàn. Tình trạng lợi nhuận không thể thu hồi để bù đắp chi phí, thậm chí là thua lỗ kéo dài liên miên đang đẩy hệ thống bán lẻ vào một áp lực sinh tồn cực kỳ lớn.

Kiệt quệ vốn lưu động và nỗi lo "đứt gãy" nguồn cung cục bộ

Không chỉ dừng lại ở câu chuyện chiết khấu, bài toán nguồn cung cũng đang khiến các chủ cây xăng đau đầu khi việc tiếp cận nguồn hàng ngày càng trở nên gian nan. Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp trạm xăng rơi vào cảnh cạn kiệt hoặc hết sạch hàng tồn kho, nhưng xe bồn của họ vẫn phải xếp hàng rồng rắn chờ đợi mòn mỏi tại các kho đầu mối mà chưa thể nhận hàng ngay. Hệ quả tất yếu là một số cửa hàng đã rơi vào tình trạng thiếu hụt hàng hóa cục bộ, thậm chí có nơi đã buộc phải tạm thời ngừng bán hàng để chờ đợi nguồn cung ứng được giải tỏa.

Cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ tư nhân cảnh báo, nếu tình trạng chiết khấu chạm đáy và những rào cản về nguồn cung này tiếp tục kéo dài không có lối thoát, họ sẽ không còn đủ khả năng tài chính để duy trì nguồn vốn lưu động. Khi dòng vốn bị nghẽn, các doanh nghiệp buộc phải lựa chọn giải pháp cắt giảm sản lượng kinh doanh. Ở kịch bản tồi tệ hơn, quy mô hoạt động của các hệ thống này sẽ bị thu hẹp, dẫn đến việc tạm ngừng hoặc chấm dứt hoàn toàn hoạt động kinh doanh.

Khẩn thiết đề xuất cơ chế chiết khấu tối thiểu và siết giám sát đầu mối

Trước nguy cơ hệ thống bán lẻ bị sụp đổ, các doanh nghiệp đã khẩn thiết kiến nghị các cơ quan quản lý nhà nước nhanh chóng tổ chức một buổi đối thoại trực tiếp nhằm ghi nhận một cách đầy đủ và sâu sắc nhất thực trạng hoạt động cam go hiện nay. Song song đó, các cơ quan chức năng cần vào cuộc rà soát toàn diện tình hình chiết khấu, năng lực nguồn cung cũng như khả năng duy trì hoạt động thực tế của toàn bộ hệ thống bán lẻ xăng dầu trên phạm vi cả nước.

Giải pháp căn cơ được các doanh nghiệp đề xuất là cơ quan quản lý cần nghiên cứu xây dựng một cơ chế định giá thù lao hoặc mức chiết khấu tối thiểu cho hệ thống bán lẻ. Mức sàn này phải được tính toán dựa trên chính những chi phí thực tế phát sinh nhằm bảo đảm cho doanh nghiệp có đủ biên độ lợi nhuận để duy trì hoạt động ổn định.

Ngoài ra, việc tăng cường giám sát nghĩa vụ cung ứng hàng hóa của các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối cũng là điều cấp bách nhằm đảm bảo dòng chảy xăng dầu luôn thông suốt, kịp thời và minh bạch trước khi đến tay đơn vị bán lẻ. Cuối cùng, một cơ chế bảo đảm thời gian cung ứng hàng hóa hợp lý từ các kho đầu mối đến hệ thống phân phối cần sớm được nghiên cứu ban hành, nhằm xóa bỏ triệt để tình trạng các xe bồn phải chờ đợi kéo dài gây lãng phí và đứt gãy chuỗi cung ứng như hiện nay.