Thủ tướng yêu cầu mở rộng mô hình chăm sóc ban ngày và miễn phí khám bệnh cho người cao tuổi

Thay mặt Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã chính thức ký ban hành Quyết định số 1116. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm sửa đổi, bổ sung cho Quyết định số 1579 trước đó, qua đó phê duyệt và nâng tầm Chương trình Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đến năm 2030 với những mục tiêu đột phá, toàn diện và nhân văn hơn.

Điểm nhấn nổi bật đầu tiên trong quyết định mới của người đứng đầu Chính phủ là việc thiết lập một mạng lưới bảo vệ sức khỏe chủ động cho thế hệ cao niên. Bắt đầu từ năm 2026, toàn bộ người cao tuổi trên cả nước sẽ được tiếp cận với chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc hoàn toàn miễn phí với tần suất ít nhất mỗi năm một lần. Toàn bộ dữ liệu y tế này sẽ được số hóa và lập thành hồ sơ theo dõi quản lý sức khỏe chuyên sâu, giúp cơ quan y tế nắm bắt kịp thời diễn biến thể trạng của từng công dân lớn tuổi.

Tầm nhìn chiến lược này được cụ thể hóa bằng các chỉ tiêu định lượng vô cùng khắt khe hướng tới mốc thời gian năm 2030. Cụ thể, hệ thống y tế quốc gia phải đảm bảo đạt tỷ lệ ít nhất 90% người cao tuổi được phát hiện sớm, tiến hành điều trị và quản lý chặt chẽ đối với các nhóm bệnh không lây nhiễm phổ biến nhưng nguy hiểm như ung thư, tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hội chứng sa sút trí tuệ. 

Song song với công tác điều trị, đời sống tinh thần và mạng lưới hỗ trợ xã hội cũng được kiện toàn khi mục tiêu đề ra là 90% số xã, phường, đặc khu trên toàn quốc phải xây dựng được ít nhất một câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe và tối thiểu một đội tình nguyện viên sẵn sàng tham gia hỗ trợ người cao tuổi tại địa bàn.

Một trong những giải pháp mang tính cốt lõi và mới mẻ nhất được Thủ tướng đặt ra trong Quyết định số 1116 là việc đổi mới phương thức chăm sóc thông qua mô hình cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày. Mục tiêu đặt ra là đến năm 2030, có ít nhất 20% số xã, phường, đặc khu trên cả nước triển khai thí điểm và phát triển thành công mô hình độc đáo này. 

Đây được xem là giải pháp linh hoạt, giúp người cao tuổi vừa nhận được sự chăm sóc y tế, sinh hoạt chuyên nghiệp vào ban ngày, vừa không bị tách rời khỏi không gian gia đình vào buổi tối.

Bên cạnh đó, quyết định của Thủ tướng cũng hướng tới việc chuẩn hóa hạ tầng y tế lão khoa trên diện rộng. Đến năm 2030, mục tiêu là 100% số tỉnh, thành phố phải có cơ sở chăm sóc người cao tuổi theo hình thức xã hội hóa và 100% các địa phương trên phạm vi cả nước có bệnh viện lão khoa chuyên trách hoặc bệnh viện đa khoa có chuyên khoa lão khoa riêng biệt.

Để hiện thực hóa những mục tiêu tham vọng trên, văn bản pháp lý nêu rõ yêu cầu xây dựng, triển khai đồng bộ nhiều mô hình tiên tiến bao gồm: Cơ sở chăm sóc ban ngày; xây dựng hệ thống xã, phường, đặc khu thân thiện với người cao tuổi; phát triển các cơ sở điều dưỡng theo hình thức phù hợp nhằm tiến tới xã hội hóa toàn diện nhiệm vụ an sinh này. 

Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dịch vụ chăm sóc thông qua các nền tảng mạng xã hội và Internet cũng là một yêu cầu bắt buộc để tối ưu hóa hiệu quả kết nối.

Về mặt tổ chức thực hiện, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Y tế đóng vai trò chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành liên quan để nhanh chóng xây dựng kế hoạch tổng thể, bố trí đầy đủ nguồn nhân lực và phương tiện kỹ thuật nhằm triển khai chương trình đồng bộ trên phạm vi toàn quốc. 

Bộ Y tế cũng có trách nhiệm phối hợp để ban hành các hướng dẫn chi tiết về việc thành lập cơ sở chăm sóc người cao tuổi theo hình thức xã hội hóa, đồng thời đôn đốc, hướng dẫn các địa phương tổ chức thực hiện.

Mặt khác, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu các cơ quan chức năng phải lồng ghép các dự án về chăm sóc người cao tuổi vào trong danh mục các chương trình, dự án đầu tư công trung hạn cũng như hằng năm của Bộ Y tế, chuyển giao Bộ Tài chính tổng hợp và trình Chính phủ phê duyệt theo đúng quy định pháp luật. 

Đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cấp ủy và chính quyền địa phương có trách nhiệm chủ động bố trí nguồn nhân lực, phương tiện và đặc biệt là cân đối nguồn kinh phí thực hiện trong dự toán ngân sách hằng năm, đảm bảo phù hợp với các điều kiện đặc thù của địa phương mình để chính sách sớm đi vào cuộc sống.