Thu phí BOT: Dân chịu thì cứ thu, dân không chịu thì giảm giá rồi thu tiếp

Trong phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội (QH) khóa XIV đối với Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) Nguyễn Văn Thể sáng nay 4-6, ngay sau phần trả lời những câu hỏi chất vấn đầu tiên về BOT giao thông, đại biểu (ĐB) Hoàng Quang Hàm (Phú Thọ) bấm nút phát biểu về các dự án BOT và phương án xử lý hiện nay. "Bức xúc hiện nay là 17 dự án BOT đặt thu phí sai vị trí, dân không đi vẫn phải trả tiền. Tôi thấy phần trả lời Bộ trưởng toát lên theo kiểu: người dân chịu thì cứ thu; không chịu thì dừng, sau đó thuyết phục, giảm giá sau đó lại thu phí"- ông Hàm đặt vấn đề chất vấn.

"Xin hỏi Bộ trưởng, như vậy đã vì lợi ích của dân chưa?"- ĐB Hàm hỏi.

Trả lời ĐB Hoàng Quang Hàm, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho rằng một số dự án BOT "do lịch sử để lại, triển khai lâu rồi, khi chuyển về Bộ, chúng tôi tiếp nhận". Dẫn ra trường hợp trạm BOT Bắc Thăng Long - Nội Bài, ông Thể cho biết năm 2014, Thủ tướng đã có văn bản có chỉ đạo tiếp tục thu phí. "Chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện theo chỉ đạo của Chính phủ".

Theo Bộ trưởng GTVT, những dự án này được lập với sự tham gia của chính quyền địa phương, các bên có liên quan, thời điểm đó xác định trạm thu phí đặt là hợp lý, nằm trong dự án, vị trí ấy hợp lý. Nếu di dời những trạm đó, phải tham mưu Chính phủ, QH, cần một khoản kinh phí lớn để thực hiện hợp đồng với nhà đầu tư BOT. "Như cao tốc Hà Nôi-Hải Phòng là tuyến cao tốc có vai trò rất lớn. Chính phủ đã nhiều lần họp, đồng ý chủ trương mở thêm trạm BOT bên Quốc lộ 5 để thu phí hoàn vốn"- ông Thể nói.

"Toàn bộ những việc này chúng tôi thực hiện theo đúng trình tự, có sự tham gia của địa phương. Hiện nay, để giải quyết các trạm BOT mà đại biểu nêu thì nguồn vốn rất khó khăn, rất khó để có tiền mua lại. Chúng tôi muốn ĐB lấy biểu quyết, nếu QH cho thì chúng ta sẽ lấy tiền mua lại. Hiện giờ thì chúng tôi rất mong cử tri, ĐB hết sức thông cảm cho bộ"- Bộ trưởng Thể nói.

Không đồng ý câu trả lời, vị ĐB là Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách của QH, bấm nút tranh luận. ĐB Hoàng Quang Hàm nói: "Nghe Bộ trưởng giải thích thì tôi thấy thêm một giải pháp "đây là vấn đề của lịch sử". Bộ trưởng chỉ nhắc đi nhắc lại chuyện thuyết phục dân, mong dân thông cảm và cố gắng giảm giá".

"Ngày xưa khi làm dự án, nhà đầu tư, nhà thầu, ngân hàng thống nhất với nhau, người dân có biết đâu, tại sao bây giờ người dân phải chịu?. Đã thương thảo với nhà đầu tư giảm lợi nhuận định mức chưa, thương thảo với ngân hàng giảm lãi suất chưa, trước 3 đối tác ngồi với nhau bàn, bây giờ vỡ lở ra để người dân chịu là không thoả đáng"- ĐB Hàm bày tỏ.

Cũng liên quan đến các dự án BOT, ĐB Phùng Đức Tiến (Hà Nam) đặt vấn đề trong việc kiểm toán các dự án BOT đã phát hiện số tiền chênh lệch, thời gian thu phí rất lớn. "Như vậy, việc quy trách nhiệm của bộ, của ngân hàng hay của chủ đầu tư thì Bộ trưởng cũng nên trả lời cho rõ?".

ĐB Mai Sỹ Diến (Thanh Hóa) tranh luận về việc Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nói vì lợi ích hài hòa của người dân nên sẽ giảm giá BOT, có vẻ gì đó rất "ban phát". "Không thể nói vì do áp lực của người dân mà giảm giá, mà phải trên cơ sở nguyên tắc cung-cầu. Bộ trưởng cho biết quan điểm?".

ĐB Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre), Ủy viên Thường trực Ủy ban về các vấn đề xã hội của QH, cho rằng hiện có 2 vấn đề về BOT giao thông là thể chế và quá trình triển khai có nhiều bất cập dẫn đến bức xúc của người dân; sự bức xúc này là do chưa giải quyết được hài hoà lợi ích của nhà nước, nhà đầu tư và nhân dân. "Chúng ta còn ăn đong trong lĩnh vực này"- ông Nhưỡng nói và đề nghị Bộ trưởng GTVTnêu giải pháp căn cơ để giải quyết.

Theo Văn Duẩn-Tô Hà-Minh Chiến (Nld.com.vn)