Sửa đổi Nghị định 168: Trẻ em thiếu ghế an toàn trên ô tô bị phạt từ ngày 15/8

Vào ngày 30-6, đại diện Cục Cảnh sát giao thông thuộc Bộ Công an đã chính thức thông tin về việc Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 238/2026. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024 trước đó, tập trung vào việc quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ, đồng thời điều chỉnh các quy định liên quan đến việc trừ điểm và phục hồi điểm giấy phép lái xe. 

Với hàng loạt điểm mới mang tính đột phá, nghị định này được kỳ vọng sẽ thiết lập lại kỷ cương trên các tuyến đường, đặc biệt là việc bảo vệ nhóm đối tượng yếu thế và dẹp bỏ những vấn nạn nhức nhối trong kinh doanh vận tải.

Bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ an toàn cho trẻ em

Một trong những điểm sáng đáng chú ý nhất của Nghị định 238/2026 là sự quan tâm đặc biệt đến việc bảo vệ an toàn cho trẻ nhỏ khi di chuyển bằng xe ô tô cá nhân. 

Theo đó, bắt đầu từ ngày 15-8, những người điều khiển xe ô tô chở theo trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao chưa đạt 1,35m sẽ phải đối mặt với hình thức phạt cảnh cáo nếu không trang bị và sử dụng các thiết bị an toàn phù hợp. Cơ quan soạn thảo cũng nêu rõ quy định khắt khe này sẽ không áp dụng đối với các loại xe ô tô đang hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh vận tải hành khách.

Đi sâu hơn vào các biện pháp phòng ngừa rủi ro, nghị định mới đã ban hành lệnh nghiêm cấm tuyệt đối hành vi bố trí trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m ngồi ở hàng ghế trên cùng cạnh người lái xe. Ngoại lệ duy nhất được chấp nhận là khi chiếc xe ô tô đó được thiết kế chỉ có một hàng ghế duy nhất. 

Đại diện Cục Cảnh sát giao thông đánh giá đây là một bước đi vô cùng quan trọng và cần thiết, góp phần nâng cao tiêu chuẩn an toàn cho trẻ em khi tham gia giao thông, buộc các bậc phụ huynh và tài xế phải thay đổi nhận thức, chủ động bảo vệ con em mình trước những tình huống va chạm không lường trước.

Siết chặt quy chuẩn thiết bị giám sát và dữ liệu hành trình

Song song với các biện pháp bảo vệ con người, Nghị định 238/2026 còn bổ sung một hệ thống các quy định vô cùng chặt chẽ nhằm quản lý việc lắp đặt, vận hành cũng như truyền dẫn dữ liệu từ các thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh trên xe. Cơ quan chức năng đã vạch ra một lộ trình xử lý vi phạm rất cụ thể và nghiêm khắc.

Giai đoạn đầu tiên sẽ bắt đầu từ ngày 1-1-2028. Kể từ thời điểm này, lực lượng chức năng sẽ tiến hành xử phạt mọi hành vi vi phạm liên quan đến thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe trên các phương tiện ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ, xe kinh doanh vận tải hàng hóa (không bao gồm xe đầu kéo) và các loại xe vận tải nội bộ. Tiến sang giai đoạn hai, bắt đầu từ ngày 1-1-2029, việc xử phạt sẽ tiếp tục được mở rộng áp dụng đối với các vi phạm liên quan đến thiết bị ghi nhận hình ảnh bên trong khoang chở hành khách.

Mọi hành vi trốn tránh nghĩa vụ như không lắp đặt thiết bị theo quy định, hoặc có lắp nhưng cố tình để thiết bị ngừng hoạt động, làm sai lệch dữ liệu truyền dẫn đều bị trừng trị thích đáng. Cụ thể, nếu chủ thể đưa phương tiện không lắp thiết bị giám sát hành trình hoặc thiết bị ghi nhận hình ảnh vào hoạt động thực tế, mức phạt tiền giáng xuống có thể từ 5 đến 6 triệu đồng đối với cá nhân vi phạm. Trong trường hợp tổ chức là chủ xe thực hiện hành vi tương tự, mức phạt sẽ tăng gấp đôi, dao động từ 10 đến 12 triệu đồng.

Giáng đòn mạnh vào "xe ghép" và kinh doanh vận tải trái phép

Nhằm lập lại trật tự thị trường vận tải, nghị định mới tiếp tục siết chặt các quy định quản lý hoạt động vận tải hành khách theo hình thức hợp đồng. Mọi hành vi tổ chức đón, trả khách sai quy định tại trụ sở chính, các chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc bất kỳ địa điểm cố định nào khác đều sẽ bị xử lý không khoan nhượng.

Điểm nhấn mạnh mẽ nhất trong nỗ lực này là việc bổ sung mức phạt tiền rất nặng, từ 12 đến 14 triệu đồng, nhắm trực tiếp vào những người điều khiển xe ô tô không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng lại âm thầm thực hiện hành vi chở người có thu tiền. Mức phạt này cũng áp dụng đối với hành vi xác nhận đặt chỗ cho từng hành khách mà không nằm trong bất kỳ hợp đồng vận tải hợp lệ nào đã được ký kết.

Quy định cứng rắn này được thiết kế như một công cụ đắc lực nhằm ngăn chặn triệt để biến tướng của tình trạng "xe cá nhân kinh doanh vận tải trái phép" hay còn gọi là "xe ghép", từ đó xóa bỏ tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, gây mất trật tự và đe dọa an toàn giao thông trên các tuyến đường.

Đồng bộ hóa thẩm quyền xử phạt hành chính

Để đảm bảo tính thống nhất và phù hợp với Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) năm 2025, Nghị định 238 đã tiến hành điều chỉnh toàn diện thẩm quyền xử phạt của nhiều chức danh khác nhau trong bộ máy quản lý nhà nước.

Theo quy định mới, lực lượng cảnh sát giao thông giờ đây đã được phân định thẩm quyền hết sức rõ ràng trong việc xử phạt các vi phạm liên quan đến quá trình sát hạch và cấp giấy phép lái xe, điều này hoàn toàn đồng bộ với việc Bộ Công an chính thức tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. 

Ở cấp cơ sở, lực lượng công an cấp xã cũng chính thức được giao thẩm quyền xử phạt các hành vi vi phạm liên quan đến đăng ký xe, một sự điều chỉnh linh hoạt và sát với thực tế triển khai công tác đăng ký xe tại cấp xã đang diễn ra hiện nay.

Về hạn mức xử phạt, nghị định quy định rõ mức phạt tiền tối đa thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã là 37,5 triệu đồng. Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được trao quyền quyết định các mức phạt lên đến 75 triệu đồng. 

Tương tự, trong nội bộ lực lượng công an, Giám đốc Công an cấp tỉnh và Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông cũng được cấp thẩm quyền đưa ra các quyết định phạt tiền với mức kịch trần đạt 75 triệu đồng, đảm bảo đủ sức răn đe đối với những vi phạm nghiêm trọng.