Quyết sách mới cho giáo dục: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu kiểm soát chặt chi phí trường học

Văn phòng Trung ương Đảng ngày 24/6 đã chính thức công bố kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc về công tác chuẩn bị cho năm học 2026-2027, đồng thời đánh giá tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. 

Đây là văn bản chỉ đạo mang tính toàn diện và sâu sắc, vạch rõ những nhiệm vụ trọng tâm mà ngành giáo dục cùng các địa phương phải thực hiện nhằm loại bỏ các rào cản tiêu cực và nâng cao chất lượng dạy học thực chất.

Theo nội dung kết luận, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải ngay lập tức vào cuộc để kiểm soát chặt chẽ chi phí học tập và chấn chỉnh triệt để các hiện tượng tiêu cực vốn gây bức xúc trong dư luận thời gian qua, đặc biệt là tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan cùng bệnh thành tích. 

Người đứng đầu Đảng và Nhà nước nhấn mạnh, các cơ sở giáo dục trên cả nước bắt buộc phải thực hiện công khai, minh bạch toàn bộ các khoản thu, chi. Tuyệt đối không được phép lạm dụng danh nghĩa xã hội hóa giáo dục để tự ý tăng các khoản đóng góp tự nguyện của phụ huynh học sinh, hoặc sử dụng nguồn đóng góp này để thay thế cho phần ngân sách Nhà nước vốn đã có quy định phải bảo đảm.

Đặc biệt, kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ yêu cầu phải xử lý nghiêm khắc đối với những trường hợp ép học, gợi ý học hoặc có hành vi gây áp lực tinh thần đối với học sinh và phụ huynh dưới mọi hình thức. Để giải quyết tận gốc vấn đề này, ngành giáo dục cần tập trung nâng cao chất lượng của các giờ học chính khóa ngay trên lớp, đồng thời giảm áp lực thi cử không cần thiết, minh bạch hóa công tác tuyển sinh đầu cấp, điều chỉnh nội dung chương trình học sao cho phù hợp với thực tiễn và cải thiện mạnh mẽ động lực làm việc của đội ngũ giáo viên.

Về công tác tổ chức và quản lý hệ thống, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu bất kỳ phương án sắp xếp, quy hoạch trường lớp nào cũng phải được tiến hành khảo sát và đánh giá đầy đủ, khoa học dựa trên các điều kiện thực tế về địa lý, mạng lưới giao thông, quy mô học sinh, năng lực của đội ngũ giáo viên cũng như chất lượng giáo dục chung. Việc rà soát định mức giáo viên và số lượng phòng học phải được tinh chỉnh phù hợp với đặc thù riêng biệt của từng vùng miền, từ khu vực đô thị, các khu công nghiệp tập trung cho đến vùng nông thôn. 

Đối với dự án xây dựng các trường phổ thông liên cấp nội trú tại các xã vùng biên giới, các đơn vị liên quan phải bảo đảm hoàn thành đúng tiến độ đề ra, quản lý chặt chẽ để không phát sinh bất kỳ sự lãng phí nào. Mục tiêu tối thượng được kết luận khẳng định rõ ràng là kiên quyết không để xảy ra tình trạng học sinh do hoàn cảnh gia đình khó khăn mà không được đến trường.

Nhằm chuẩn bị một cách toàn diện nhất cho năm học mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã giao nhiệm vụ cho Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để báo cáo cấp có thẩm quyền về Đề án cải cách chính sách tiền lương. Mục tiêu của đề án này là hướng tới việc sớm xếp lương của nhà giáo ở mức cao nhất trong thang bậc lương sự nghiệp hành chính. 

Song song đó, ngành cần nghiên cứu, ban hành các cơ chế đặc thù mạnh mẽ để thu hút các chuyên gia giỏi, những nhà khoa học đầu ngành tham gia vào công tác giảng dạy, nghiên cứu, đồng thời tạo nguồn động lực khuyến khích các giáo viên có năng lực giỏi yên tâm về công tác tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Cuối cùng, kết luận chỉ đạo toàn ngành giáo dục phải sớm đề xuất phương án biên chế cùng các chế độ, chính sách đãi ngộ đồng bộ; tập trung giải quyết triệt để và chấm dứt tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ theo nguyên tắc cốt lõi "ở đâu có học sinh, ở đó phải có giáo viên". Cần nghiên cứu xây dựng một cơ chế biên chế linh hoạt theo hướng cắt giảm tối đa biên chế quản lý gián tiếp để tăng cường biên chế trực tiếp đứng lớp giảng dạy. 

Ngành giáo dục cũng cần chủ động đổi mới phương thức quản trị nhà trường, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi số toàn diện, tập trung phát triển mạnh mẽ hệ thống giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, bảo đảm sự công bằng tuyệt đối trong việc tiếp cận cơ hội học tập của mọi tầng lớp nhân dân, đồng thời huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị cùng tham gia vào sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo của nước nhà.