Điều chỉnh giờ học, giờ làm: sẽ giảm áp lực giao thông?

Giảm 30 - 50% lượng người và xe trên đường

Sau một ngày làm việc, không ít phụ huynh cảm thấy mệt mỏi, chán nản trước cổng trường chật cứng phương tiện mỗi giờ tan học. Dù nhà trường luôn phối hợp với các cơ quan chức năng điều tiết giao thông giờ tan tầm nhưng tình trạng ùn tắc, lộn xộn vẫn diễn ra hàng ngày.

Không chỉ với phụ huynh, hàng triệu người dân đang sinh sống, làm việc tại Thủ đô cũng đang mỗi ngày phải đối mặt với tình trạng ùn tắc giao thông. Ngay cả khi không phải giờ cao điểm, tốc độ di chuyển trung bình của ô tô ở đô thị cũng chỉ dao động quanh mức dưới 20km/h. Còn vào giờ cao điểm thì việc di chuyển trở thành hành trình vô cùng gian nan, vất vả.

Luận bàn về những giải pháp cải thiện ùn tắc giao thông, mới đây, tại hội thảo góp ý cho Đề án tổng thể “Giảm thiểu ùn tắc giao thông trên địa bàn TP Hà Nội giai đoạn 2025 - 2030 và những năm tiếp theo”, một đề xuất đáng chú ý được nêu ra: nghiên cứu tổ chức người dân đi làm, đi học lệch khung giờ để giảm áp lực giao thông. Theo các chuyên gia, đề xuất này không phải là ý tưởng mới, nhưng nếu được triển khai hợp lý sẽ phát huy hiệu quả khi giảm lượng phương tiện lưu thông trong giờ cao điểm.

Thạc sĩ Vũ Anh Tuấn, Bộ môn Quy hoạch quản lý giao thông vận tải, trường Đại học Giao thông vận tải đánh giá, trước đây, thời gian ùn tắc chỉ khoảng 1 tiếng buổi sáng, 1 tiếng buổi chiều, nhưng hiện nay tình trạng ùn tắc đã lan sang các khung giờ khác, kể cả vào buổi trưa, gây áp lực lớn lên hạ tầng giao thông: “Khoảng năm 2005 nhu cầu đi lại chỉ bằng khoảng 1/3 bây giờ, cứ sau một chu kỳ khoảng 7 - 8 năm, nhu cầu đi lại tăng lên gấp đôi. Đây là trách nhiệm của nhà quản lý, họ có hệ thống giám sát, đo lường và thu thập dữ liệu thường xuyên, đánh giá thường xuyên sự thay đổi và đưa ra giải pháp quản lý nhu cầu, quản lý dòng xe, quản lý phương tiện linh hoạt, phù hợp với tình hình giao thông của từng thành phố”.

Đánh giá về vấn đề này, Phó Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội Bùi Phi Long cho biết, cách đây khoảng 10 năm Hà Nội cũng đã thực hiện giải pháp đổi giờ học, giờ làm. Tuy nhiên do làm thí điểm ở phạm vi nhỏ hẹp, khung giờ giới hạn nên hiệu quả mang lại chưa cao, chưa đánh giá được ưu điểm rõ rệt của phương án này.

Ông Bùi Phi Long cho biết, thực tế vào khung giờ 6h30 - 8h, từ học sinh, sinh viên, đến cán bộ, công chức, viên chức đều ra đường để đến trường, đến cơ quan làm việc. Do lưu lượng phương tiện tham gia giao thông cùng lúc lớn, dẫn đến hệ thống giao thông quá tải, gây ra ùn tắc. Tuy nhiên, để phương án lệch giờ học, giờ làm phát huy hiệu quả, ông Bùi Phi Long gợi ý, khung giờ 6h - 7h30 nên dành cho học sinh đến trường, từ 7h30 đến 9h dành cho người đi làm. Với khung giờ tan trường, tan công sở, ông Bùi Phi Long đề xuất từ 16h - 19h, thay vì từ 16h - 18h như hiện nay

“Thực hiện được việc này, lập tức lượng người và xe trên đường Hà Nội sẽ giảm ít nhất từ 30 - 50%. Điều này đã được chứng minh cụ thể khi vào các dịp nghỉ hè, học sinh được nghỉ học giao thông tại Hà Nội thường thông thoáng hơn” - Phó Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội cho biết.

Triển khai đồng bộ nhiều giải pháp

Theo các chuyên gia, để đề xuất triển khai một cách sát thực tế, hiệu quả, “trúng” vấn đề, trước tiên cần xác định rõ, vấn đề ùn tắc giao thông đô thị, đặc biệt là ở các đô thị lớn của các nước đang phát triển, trong đó có Hà Nội, là một vấn đề vô cùng nan giải, đòi hỏi phải thực hiện nhiều biện pháp đa dạng, tiêu tốn rất nhiều công sức, tiền bạc và cả thời gian.

TS Nguyễn Đình Thạo - Giảng viên Trường Đại học Giao thông Vận tải Hà Nội – Chủ nhiệm Đề án tổng thể “Giảm thiểu ùn tắc giao thông trên địa bàn TP Hà Nội giai đoạn 2025-2030” cho rằng, giải pháp bố trí lệch giờ học, giờ làm là khả thi trong bối cảnh hiện nay, khi khoa học công nghệ cho phép người học và người lao động linh hoạt về thời gian, không gian. Tuy nhiên, trước khi ban hành quy định, TP cần khảo sát chi tiết hiện trạng giờ học, giờ làm của từng khối DN, trường học, xác định đâu là dư địa có thể co giãn mà không gây xáo trộn lớn. “Điều chỉnh giờ học, giờ làm không thể thực hiện độc lập, mà phải nằm trong chuỗi giải pháp tổng thể, đi kèm với cải thiện hạ tầng, phân luồng giao thông hợp lý và thúc đẩy làm việc trực tuyến ở một số lĩnh vực phù hợp” - TS Nguyễn Đình Thạo cho biết.

Để đề án triển khai một cách sát thực tế, hiệu quả, “trúng” vấn đề, TS Phan Lê Bình - Giảng viên Trường Đại học Việt Nhật cho rằng, trước tiên cần xác định rõ, vấn đề ùn tắc giao thông đô thị, đặc biệt là ở các đô thị lớn của các nước đang phát triển, trong đó có Hà Nội, là một vấn đề vô cùng nan giải, đòi hỏi phải thực hiện nhiều biện pháp đa dạng, tiêu tốn rất nhiều công sức, tiền bạc và cả thời gian. “Một hoặc hai giải pháp nào đó sẽ không đủ để giải quyết vấn đề này. Giải pháp nào cũng đòi hỏi quyết tâm và nỗ lực cao, thậm chí là hy sinh quyền lợi. Không có giải pháp đơn giản nào đề giải quyết vấn đề này” - TS Phan Lê Bình nói.

Dẫn chứng từ việc đi làm, đi học tại Nhật Bản, TS Phan Lê Bình cho rằng, cần tạo lựa chọn đa dạng về thời gian làm việc cho nhân viên thì có thể giúp phân tán nhu cầu giao thông, một phần giảm ùn tắc. “Sinh viên Nhật Bản vẫn vào học ở khung giờ cố định; còn các cơ quan công sở lại linh động, có bộ phận làm việc từ giờ cơ bản là 9h, nhưng có bộ phận bắt đầu làm việc ở các khung giờ trước hoặc sau đó, giúp làm giảm mức độ đông chật của tàu điện trong giờ cao điểm” - TS Phan Lê Bình cho biết.

Một số chuyên gia giao thông khác cũng bày tỏ sự ủng hộ về việc Hà Nội nghiên cứu việc đi làm, đi học theo khung giờ để giảm người và phương tiện giao thông vào giờ cao điểm. Tuy nhiên, các ý kiến cũng cho rằng không thể chỉ áp dụng mỗi biện pháp điều chỉnh thời gian đi làm, đi học… là có thể kéo giảm được ùn tắc giao thông mà phải đồng bộ nhiều giải pháp, mỗi giải pháp đóng góp chút hiệu quả thì dần dần tạo thành giải pháp chung giúp Hà Nội giảm được ùn tắc.

Sở sẽ tiếp thu toàn bộ ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý để hoàn thiện Đề án tổng thể giảm thiểu ùn tắc giao thông trước khi trình UBND TP xem xét, phê duyệt vào cuối năm 2025.

Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường