Đề xuất đầu tư thêm 19 công trình, hoàn thiện "vành đai" chống ngập kết nối dự án 10.000 tỷ đồng

Đề xuất này nằm trong báo cáo đánh giá thực trạng và giải pháp phát huy hiệu quả dự án giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM (giai đoạn một), vừa được Sở Nông nghiệp và Môi trường gửi UBND TP.HCM vào ngày 21/7.

Hàng loạt công trình trọng điểm trị giá hơn 2.670 tỷ đồng

Theo phương án đề xuất, tổng kinh phí dành cho 19 công trình đê kè và cống bổ sung ước tính khoảng 2.673 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách thành phố sẽ trích hơn 2.300 tỷ đồng để thực hiện 17 dự án cấp bách với mục tiêu hoàn thành vào năm 2027. Khoảng 359 tỷ đồng còn lại dành cho 2 dự án sẽ do khối tư nhân đầu tư.

Nhiều dự án có quy mô lớn tập trung tại khu vực phía nam thành phố nhằm đồng bộ hóa toàn bộ hệ thống thủy lợi. Nổi bật là dự án xây kè và cống kiểm soát triều rạch Tam Đệ (phường Phú Thuận) với mức vốn khoảng 450 tỷ đồng, cùng tuyến kè bờ trái rạch Cầu Kinh (phường Tân Thuận) trị giá 260 tỷ đồng.

Tại địa bàn xã Hiệp Phước thuộc khu vực Nhà Bè cũ, nhiều hạng mục lớn cũng được triển khai như cống kiểm soát triều Lấp Dầu (540 tỷ đồng), hệ thống đê bao và cống rạch Bà Lào (230 tỷ đồng). Việc bổ sung các công trình kè, cửa van và cống ngăn triều này giúp giải quyết các điểm đứt gãy, nâng cao năng lực thoát nước cho đô thị.

Hoàn thiện "tuyến phòng thủ" bảo vệ 6,5 triệu dân

Sự xuất hiện của 19 công trình mới là một phần trong lộ trình hoàn thiện Quy hoạch thủy lợi 1547 – một trong hai trụ cột chống ngập được TP.HCM kiên trì theo đuổi hai thập kỷ qua. Quy hoạch này giữ vai trò là lớp kiểm soát ngập vòng ngoài cho thành phố và vùng phụ cận trên tổng diện tích rộng khoảng 968.500 ha.

Để hiện thực hóa quy hoạch, TP.HCM đã và đang triển khai dự án giải quyết ngập do triều có xét yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn một) theo hợp đồng BT, tổng mức đầu tư ban đầu gần 10.000 tỷ đồng. Dự án gồm 6 cống ngăn triều lớn, 7,8 km đê bao ven sông Sài Gòn và các công trình phụ trợ. Sau nhiều đợt hoãn tiến độ, dự án hiện đặt mục tiêu cán đích trong năm 2026, hướng tới bảo vệ khu vực rộng 570 km2 ven sông Sài Gòn và trung tâm thành phố – nơi sinh sống của khoảng 6,5 triệu dân.

Dù thành phố đã dốc lực nạo vét kênh rạch, đầu tư đê bao và cống ngăn triều, hệ thống kiểm soát ngập vòng ngoài hiện vẫn chưa thực sự khép kín. Nhiều cửa xả thoát nước và tuyến đê khu vực nội thành vẫn chưa có cửa van hoặc cống ngăn triều đồng bộ, làm suy giảm hiệu quả chống ngập chung.

Do đó, 19 công trình mới khi hoàn thành sẽ kết nối nhuần nhuyễn với siêu dự án 10.000 tỷ đồng, giúp khép kín hệ thống. Bên cạnh việc xây hạ tầng, thành phố sẽ thiết lập cơ chế phối hợp vận hành giữa các đơn vị chuyên trách và bổ sung hệ thống quan trắc khí tượng, thủy văn nhằm nâng cao khả năng theo dõi, giám sát.

Sự kết hợp giữa Quy hoạch thủy lợi 1547 (kiểm soát ngập vòng ngoài) và Quy hoạch tổng thể hệ thống thoát nước 752 (tập trung thoát nước mưa, nước thải nội thành) sẽ tạo nên cấu trúc "phòng thủ nhiều lớp". Mô hình này giúp TP.HCM chủ động kiểm soát ngập từ bên ngoài, giảm tải bên trong và sẵn sàng ứng phó trước các kịch bản triều cường dâng cao hay thời tiết cực đoan.