Biển Đông đón áp thấp nhiệt đới đầu tiên của năm 2026

Theo thông tin cập nhật từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, vào thời điểm 22h ngày 3/6, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới được xác định cách đặc khu Hoàng Sa khoảng 270 km về phía đông. Tại vùng gần tâm áp thấp, sức gió mạnh nhất ghi nhận được ở mức 49 km/h, tương đương với cấp 6, giật cấp 8. Hiện tại, hình thái thời tiết này đang di chuyển chủ yếu theo hướng đông bắc với vận tốc khoảng 15 km/h.

Các tính toán dự báo cho thấy trong khoảng 24 đến 36 giờ tiếp theo, áp thấp nhiệt đới sẽ giữ nguyên hướng di chuyển đông bắc nhưng tốc độ dịch chuyển chậm lại, còn khoảng 10 km/h. Với quỹ đạo này, tâm áp thấp sẽ đi ra ngoài phạm vi Biển Đông và hướng thẳng về phía Đài Loan (Trung Quốc). Cơ quan khí tượng khẳng định cơn áp thấp này không có khả năng đi vào đất liền Việt Nam. Dù vậy, nó vẫn để lại những hệ lụy thời tiết nguy hiểm trên biển. Do tác động của áp thấp nhiệt đới, vùng biển phía đông của khu vực bắc Biển Đông sẽ có gió mạnh cấp 6, giật cấp 8 kèm theo sóng biển dâng cao từ 2-4 m. Toàn bộ tàu thuyền đang vận hành trong các vùng nguy hiểm này đều phải đối mặt với nguy cơ cao chịu ảnh hưởng từ các hiện tượng giông và lốc xoáy.

Nghịch lý El Nino: Ít bão nhưng nguy cơ siêu bão gia tăng

Sự xuất hiện của áp thấp nhiệt đới đầu tiên diễn ra ngay sau khi cơ quan khí tượng quốc gia đưa ra những nhận định quan trọng về xu hướng thời tiết từ giữa tháng 5. Cụ thể, hiện tượng hiện tượng ENSO đang có dấu hiệu chuyển dịch sang trạng thái El Nino từ khoảng tháng 6/2026 và nhiều khả năng sẽ duy trì trạng thái này cho đến tận đầu năm 2027.

Phân tích về tác động của El Nino, ông Hoàng Phúc Lâm, Phó giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, cho biết những năm chịu ảnh hưởng của hiện tượng này thường có tổng số lượng bão ít hơn mức bình quân nhiều năm (vốn dao động từ 11 đến 13 cơn mỗi năm). Tuy nhiên, một quy luật đáng lo ngại là dù số lượng giảm đi, nguy cơ xuất hiện các cơn bão có cường độ mạnh hoặc rất mạnh lại có xu hướng gia tăng đáng kể. Lý giải điều này, ông Lâm chỉ ra rằng những cơn bão hình thành từ khu vực tây bắc Thái Bình Dương – cái nôi của nhiều siêu bão – hoàn toàn có thể giữ nguyên sức tàn phá khủng khiếp khi tràn vào Biển Đông. Thêm vào đó, việc biển lặng và ít nhiễu động trong các khoảng thời gian dài trước đó lại chính là điều kiện lý tưởng tích lũy năng lượng, khiến các cơn bão sinh sau đẻ muộn phát triển bùng nổ hoặc có quỹ đạo di chuyển cực kỳ phức tạp.

Bức tranh tổng thể về mùa mưa bão năm 2026 được chia làm hai giai đoạn rõ rệt. Từ tháng 6 đến tháng 8, tần suất hoạt động trên Biển Đông dự kiến có khoảng 5 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, tương đương với trung bình các năm, trong số đó sẽ có gần 2 cơn có khả năng tác động trực tiếp đến đất liền Việt Nam. Bước sang giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới mới thực sự giảm bớt và thấp hơn hẳn so với mức bình quân nhiều năm.

Dù số lượng các cơn bão có thể hạ nhiệt, cơ quan khí tượng vẫn phát đi thông điệp cảnh báo không được chủ quan. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn cục bộ, lũ quét và sạt lở đất vẫn được dự báo ở mức báo động cao, đặc biệt là tại các vùng núi thuộc Bắc Bộ và Trung Bộ. Bài học nhãn tiền từ năm 2025 vẫn còn nguyên giá trị, khi Biển Đông phải hứng chịu tới 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới – mức kỷ lục cao nhất lịch sử kể từ khi có dữ liệu vào năm 1961. Cơn cuồng phong của thiên tai năm ngoái đã cướp đi sinh mạng và làm mất tích 484 người, thổi bay hơn 104.700 tỷ đồng và trở thành một trong những năm chịu tổn thất nặng nề nhất của Việt Nam. Sự xuất hiện của áp thấp nhiệt đới đầu tiên trong năm 2026 chính là hồi chuông nhắc nhở các địa phương và người dân cần sẵn sàng các phương án ứng phó trước những diễn biến khó lường của thiên nhiên.