Vì sao các ngôi sao vẫn liên tục sút hỏng luân lưu ở World Cup?

Theo thống kê của Opta, từ World Cup 1982 đến World Cup 2022 đã có 360 lượt sút luân lưu được thực hiện, trong đó chỉ 247 cú sút thành công, tương đương khoảng 68,6%. Điều đó đồng nghĩa với việc có tới 113 lần các cầu thủ không thể đưa bóng vào lưới, chiếm gần 31,4%.

Đáng chú ý, những người thực hiện các cú sút này đều là những cầu thủ xuất sắc nhất của mỗi đội tuyển, góp mặt ở sân chơi quy tụ các nền bóng đá mạnh nhất thế giới. Với khoảng cách chỉ 11 m và khung thành rộng 7,32 m, cao 2,44 m, tưởng như đây là nhiệm vụ không quá khó đối với các ngôi sao sở hữu kỹ thuật hàng đầu.

Thế nhưng thực tế lại hoàn toàn trái ngược. Trong hơn bốn thập kỷ qua, nhiều huyền thoại như Diego Maradona, Roberto Baggio, Franco Baresi, Hernan Crespo, David Trezeguet, Steven Gerrard, Frank Lampard, Wesley Sneijder, Ronald De Boer, Socrates hay Stojkovic đều từng thất bại khi đứng trước chấm phạt đền.

Điều đó cho thấy sút luân lưu không chỉ phụ thuộc vào kỹ năng xử lý bóng mà còn bị chi phối bởi nhiều yếu tố khác. Sau 120 phút thi đấu căng thẳng, thể lực của các cầu thủ gần như bị bào mòn, ảnh hưởng đáng kể đến cảm giác bóng cũng như độ chính xác trong từng cú dứt điểm.

Bên cạnh yếu tố thể chất, áp lực tâm lý được xem là nguyên nhân quan trọng khiến nhiều cầu thủ đánh mất sự bình tĩnh. Khi mỗi cú sút có thể quyết định thành bại của cả đội tuyển, sức ép dành cho người thực hiện trở nên vô cùng lớn.

Lịch sử World Cup cũng ghi nhận một số đội tuyển thường xuyên gặp khó trong các loạt sút luân lưu. Hà Lan là ví dụ điển hình khi để thua 4 trong 5 lần phải phân định thắng thua bằng loạt sút 11 m. Đội bóng này lần lượt thất bại trước Brazil tại bán kết World Cup 1998, Argentina ở bán kết World Cup 2014 và tứ kết World Cup 2022, cùng Morocco tại vòng 1/16 World Cup 2026. Chiến thắng duy nhất của họ là trước Costa Rica ở tứ kết World Cup 2014, tương ứng tỷ lệ thành công chỉ 20%.

Tuyển Anh cũng có thành tích không mấy khả quan khi chỉ thắng một trong bốn loạt sút luân lưu tại World Cup. "Tam sư" từng thất bại trước Đức ở bán kết World Cup 1990, Argentina tại vòng 1/8 World Cup 1998 và Bồ Đào Nha ở tứ kết World Cup 2006. Mãi đến vòng 1/8 World Cup 2018, tuyển Anh mới vượt qua Colombia trên chấm 11 m, nâng tỷ lệ chiến thắng lên 25%.

Ngoài áp lực tâm lý, những cầu thủ càng nổi tiếng càng phải đối mặt với một bất lợi khác. Các thủ môn và ban huấn luyện đối phương thường nghiên cứu rất kỹ thói quen sút phạt đền của những ngôi sao lớn thông qua băng hình và dữ liệu thi đấu. Điều này khiến ngay cả các danh thủ hàng đầu cũng không dễ đánh bại người gác đền ở khoảng cách 11 m.

Chính vì vậy, loạt sút luân lưu tại World Cup luôn được xem là màn đấu trí và đấu bản lĩnh nhiều hơn là cuộc so tài đơn thuần về kỹ thuật. Những con số thống kê qua nhiều kỳ World Cup đã cho thấy rằng, chỉ một khoảnh khắc mất bình tĩnh cũng đủ khiến các ngôi sao xuất sắc nhất thế giới phải nhận thất bại trên chấm phạt đền.