Vì sao Thủ tướng Đức Angela Merkel là Nhân vật của năm 2015

Nữ thủ tướng Đức Angela Merkel trở thành Nhân vật của năm 2015. Ảnh: TIME

Bất ổn Ukraine

Đầu năm 2015, thách thức lớn đầu tiên của bà Merkel là tình hình bất ổn ở Ukraine. Nga là đối tác lớn của châu Âu, các lệnh trừng phạt nhằm vào Moscow đe dọa tới nền kinh tế EU, trong đó Đức chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Dù NATO không loại trừ giải pháp quân sự ở Ukraine, đây là điều có thể mang đến những hậu quả khôn lường cho tất cả các nước.

Tháng 2, Thủ tướng Đức Angela Merkel, Tổng thống Pháp Francois Hollande và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã hội đàm ở Moscow nhằm tìm giải pháp cho bất ổn Ukraine. Thủ tướng Merkel nhấn mạnh Đức muốn thiết lập an ninh ở châu Âu cùng với Nga, chứ không phải chống lại Nga. Sau cuộc đàm phán ở Moscow, các bên đạt được thỏa thuận thực thi lệnh ngừng bắn nhằm hiện thực hóa Hiệp ước Minsk.

Ngay sau đó, tại Hội nghị An ninh Munich lần thứ 51 ở Đức, bà Merkel tiếp tục gặp Phó tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko về cuộc khủng hoảng Ukraine, nhằm tìm giải pháp cho vấn đề nan giải. Bà Merkel cũng tới Mỹ gặp Tổng thống Obama để thảo luận về cuộc khủng hoảng Ukraine.

Phát biểu khi kết thúc Hội nghị An ninh Munich, bà Merkel bác khả năng viện trợ vũ khí cho Ukraine mà thay vào đó là kêu gọi các nước thuyết phục đôi bên thực thi lệnh ngừng bắn trong Hiệp ước Hòa bình Minsk. Nhiều thành viên của NATO cũng đồng tình với quan điểm của bà Merkel và cho rằng viện trợ vũ khí cho Ukraine chỉ làm căng thẳng leo thang.

Khi vấn đề Ukraine còn đang ngổn ngang dù xung đột đã hạ nhiệt, Liên minh châu Âu phải đối mặt với vấn đề khác chính là cuộc khủng hoảng nợ công của Hy Lạp. Những chính sách cứng rắn của Thủ tướng Hy Lạp Alexis Tsipras khiến mọi cuộc đàm phán đều đi vào ngõ cụt. Sự việc đẩy Hy Lạp tới nguy cơ tách khỏi Liên minh châu Âu (EU), đe dọa phá hủy khu vực đồng tiền chung châu Âu (Euro Zone).

Athens lập luận, các quy định của chủ nợ quá hà khắc, khiến cuộc sống của người dân bị đẩy tới mức khốn cùng. Khi mọi cuộc đàm phán lâm vào bế tắc, Thủ tướng Đức Angela Merkel vẫn tin rằng một thỏa thuận về khủng hoảng nợ tại Hy Lạp là khả thi. Bà Merkel cũng từng tuyên bố Đức đang nỗ lực hết sức để giữ Hy Lạp trong Euro Zone. Tuy nhiên, Athens cần phải làm đúng trách nhiệm của họ.

Tình trạng căng thẳng giữa Hy Lạp và các chủ nợ kéo dài tới trung tuần tháng 8. Sau cuộc đàm phán kéo dài 23 giờ ngày 11/8, Hy Lạp và bộ 3 chủ nợ đã đạt được thỏa thuận về gói cứu trợ 86 tỷ euro. Dù rất nỗ lực giữ Hy Lạp ở lại Euro Zone nhưng bà Merkel khẳng định Đức sẽ không trả mọi giá để đạt được thỏa thuận với Hy Lạp. Nó cho thấy sự nhượng bộ của Athens trong quá trình đàm phán để thoát khỏi tình trạng khủng hoảng.
Cơn lũ người di cư

Trái ngược với vẻ lạnh lùng và tính kiên định trong việc giải quyết khủng hoảng nợ của Hy Lạp, nữ Thủ tướng Đức Angela Merkel nhanh chóng trở thành “vị cứu tinh” cho những người di cư đang mắc kẹt ở châu Âu trong hành trình chạy trốn bạo lực, chiến tranh và nghèo đói nơi quê nhà. Khi cả châu Âu đang quay lưng với người di cư, bà Merkel tuyên bố Đức không đóng cửa biên giới với người tị nạn.

Tuyên bố của người đứng đầu chính phủ Đức khiến dòng người nhập cư chuyển hướng, gây ra nhiều vấn đề nan giải đối với quốc gia này. Đã có những thời điểm, tỷ lệ ủng hộ bà Merkel giảm sút vì nhiều người phản đối chủ trương mở cửa cho người di cư. Tuy nhiên, nữ thủ tướng 61 tuổi kiên định.

Nhiều quốc gia khác ở châu Âu, những nước gánh thiệt hại nặng nề khi cơn lũ người di cư quét qua, cũng phản đối quyết định của bà Merkel. Tuy nhiên, những điều đó không làm thay đổi quan điểm của “bà đầm thép” nước Đức. Bà Merkel còn kêu gọi các nước EU khác phải có trách nhiệm che chở cho người tị nạn. Những điều đó khiến bà được gọi là “lương tâm của châu Âu”.