Tổng thống Trump bất ngờ đình chỉ lệnh không kích Iran vào phút chót

Cục diện căng thẳng tại Trung Đông vừa có một bước ngoặt đầy bất ngờ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức tuyên bố đình chỉ các cuộc không kích dự kiến nhằm vào Iran. Trên mạng xã hội Truth Social, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết quyết định này được đưa ra sau khi các nội dung thảo luận đã được trình lên cấp lãnh đạo cao nhất của Iran và nhận được sự phê chuẩn. 

Theo ông Trump, các điều khoản chi tiết trong dự thảo thỏa thuận không chỉ được Washington thông qua mà còn nhận được sự chấp thuận từ các đồng minh chủ chốt trong khu vực, bao gồm cả Israel. Ngay sau tuyên bố mang tính hạ nhiệt này của người đứng đầu Nhà Trắng, thị trường tài chính toàn cầu lập tức có phản ứng tích cực khi chứng khoán Mỹ đồng loạt tăng điểm, còn giá dầu thô thế giới quay đầu giảm mạnh.

Tại một sự kiện diễn ra ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump khẳng định thêm rằng Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã chấp nhận dự thảo hòa bình với Mỹ. Ông mô tả đây là một bản ghi nhớ hợp tác rất mạnh mẽ, dù hiện tại vẫn mang tính định hướng nhưng chắc chắn sẽ sớm được hoàn tất. Lãnh đạo Mỹ còn tiết lộ một kịch bản lạc quan rằng hai bên có thể tiến hành ký kết hiệp định ngay trong cuối tuần này tại châu Âu, và Phó tổng thống JD Vance sẽ là người đại diện cho phía Washington đặt bút ký vào văn kiện lịch sử.

Tuy nhiên, phản ứng từ phía Tehran lại tỏ ra thận trọng và có phần kiềm chế hơn trước những tuyên bố đơn phương từ Nhà Trắng. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, xác nhận phần lớn nội dung của văn bản đàm phán đã được hoàn thiện, nhưng nhấn mạnh nước này vẫn chưa đi đến kết luận cuối cùng. Đại diện ngoại giao Iran khẳng định cơ quan có thẩm quyền đang xem xét kỹ lưỡng vấn đề quan trọng này, đồng thời tuyên bố Tehran sẽ kiên quyết không nhượng bộ đối với những nội dung chạm vào "lằn ranh đỏ" của quốc gia.

Quyết định rút lại lệnh tấn công của ông Trump diễn ra sau hàng loạt tuyên bố cứng rắn trước đó, khi ông từng đe dọa Mỹ sẽ tiến hành "không kích rất dữ dội" và bỏ ngỏ khả năng chiếm giữ đảo Kharg cùng các cơ sở dầu khí của Iran. Đáp lại những lời đe dọa đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf từng đưa ra lời cảnh báo đanh thép rằng các quyết định bốc đồng và chiến lược sai lầm của Mỹ sẽ chỉ làm tồi tệ hơn cục diện, phá hủy thị trường năng lượng và đẩy Washington vào một vũng lầy không hồi kết trong nhiều năm. 

Hãng thông tấn Tasnim của Iran cũng tỏ ra hoài nghi khi nhắc nhở rằng ông Trump đã có tới 38 lần tuyên bố sắp đạt thỏa thuận chỉ trong vòng hai tháng qua, do đó mọi thông tin từ phía Mỹ cần được nhìn nhận cẩn trọng cho đến khi chính Iran đưa ra thông báo chính thức.

Thực tế, kể từ giữa tháng 3, lãnh đạo Mỹ đã liên tục phát đi thông điệp cho thấy một thỏa thuận chấm dứt chiến sự đang ở rất gần. Thế nhưng, tình hình thực địa lại diễn biến trái ngược khi hai bên liên tiếp có các hành động tấn công trả đũa quân sự lẫn nhau, đe dọa trực tiếp đến lệnh ngừng bắn vốn có hiệu lực từ hồi tháng 4. Cuộc xung đột đẫm máu này đã cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người, chịu thiệt hại nặng nề nhất là Iran và Lebanon, đồng thời là tác nhân chính khiến giá dầu thế giới leo thang phi mã.

Hiện tại, rào cản lớn nhất giữa hai bờ chiến tuyến vẫn là các điều kiện cốt lõi chưa thể dung hòa. Phía Mỹ kiên quyết yêu cầu thỏa thuận phải đảm bảo tuyệt đối việc Iran không thể phát triển vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran luôn bác bỏ cáo buộc theo đuổi chương trình nguyên tử vì mục đích quân sự. 

Ngược lại, giới chức Iran đặt ra điều kiện tiên quyết là Mỹ và quốc tế phải dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt, giải phóng hàng tỷ USD tài sản đang bị đóng băng, đồng thời phải công nhận quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển chiến lược Hormuz. Bất chấp những xung đột vẫn âm ỉ leo thang, các quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải là Pakistan và Qatar xác nhận họ đang nỗ lực tối đa để duy trì các kênh đàm phán nhằm tìm kiếm một giải pháp chấm dứt chiến sự toàn diện.