Tổng thống Mỹ và Iran chính thức đặt bút ký điện tử vào thỏa thuận hòa bình, khép lại 4 tháng xung đột

Cục diện chính trị thế giới vừa chứng kiến một bước ngoặt lịch sử khi nguyên thủ hai quốc gia Mỹ và Iran đồng loạt lên tiếng xác nhận đã hoàn tất việc ký kết điện tử vào bản thỏa thuận hòa bình chung.

Sự kiện mang tính đột phá này đánh dấu nỗ lực đỉnh cao của cả hai chính phủ sau những vòng đàm phán nghẹt thở, đồng thời làm thay đổi hoàn toàn lộ trình ký kết ban đầu của các cấp đại diện.

Bữa tối đặc biệt tại Versailles và chữ ký số mang tính thời đại

Theo thông tin từ Reuters dẫn lời một quan chức Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian đã cùng thực hiện việc ký điện tử vào bản ghi nhớ chung nhằm chấm dứt cuộc xung đột vào ngày 17/6. Đáng chú ý, trang Axios tiết lộ một chi tiết hậu trường đắt giá khi cho biết Tổng thống Donald Trump đã đặt bút ký vào văn kiện lịch sử này ngay trong lúc đang dùng bữa tối thân mật cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Cung điện Versailles, bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 đang diễn ra tại châu Âu.

Trước khi hai nguyên thủ quốc gia chính thức phê duyệt, văn kiện này đã trải qua các bước thủ tục nền tảng. Cụ thể, vào ngày 14/6, Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã tiến hành ký điện tử dưới sự chứng kiến trực tiếp của Tổng thống Trump. Đầu tuần này, ông Vance từng miêu tả đây là một thỏa thuận mang tính khái quát, có độ dài khoảng một trang rưỡi.

Theo kế hoạch ban đầu, hai ông Vance và Ghalibaf sẽ có cuộc gặp trực tiếp tại Geneva, Thụy Sĩ vào ngày 19/6 để hoàn tất nghi thức ký kết. Tuy nhiên, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei vào ngày 18/6 cho biết sự kiện tại Thụy Sĩ đã chính thức được tạm hoãn. Nguyên nhân là do hai nước đã quyết định nâng tầm quan trọng của văn kiện, chuyển giao quyền ký kết trực tiếp cho hai vị Tổng thống của Mỹ và Iran. Cho đến thời điểm hiện tại, phía Mỹ vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức nào về việc thay đổi kế hoạch này.

"Bản ghi nhớ Islamabad": Bài toán minh bạch ngôn ngữ và kỳ vọng thực thi

Về phía Tehran, hãng tin quốc gia IRNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei phát biểu vào ngày 18/6 đã chính thức xác nhận: "Bản ghi nhớ Islamabad đã được hoàn tất với chữ ký của các Tổng thống. Giờ đây là lúc kiểm chứng việc thực thi thỏa thuận trên thực tế".

Một chi tiết quan trọng khác trong quá trình đàm phán cũng được ông Baqaei tiết lộ trên đài truyền hình Iran IRIB, đó là việc văn bản này được ký song song bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Ba Tư dựa trên đề nghị cứng rắn từ phía Iran. Mục đích của việc này nhằm đảm bảo tính minh bạch tuyệt đối và loại bỏ mọi rủi ro tranh chấp về mặt ngữ nghĩa. Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định, nếu văn bản chỉ lưu hành duy nhất phiên bản tiếng Anh, thị trường ngoại giao có thể sẽ phải đối mặt với những cách dịch mang tính chủ quan hoặc xuất hiện các điểm dị biệt gây bất lợi cho quá trình thực hiện.

Mặc dù Washington và Tehran đã đạt được sự đồng thuận cao nhất từ cuối tuần trước, song các điều khoản chi tiết và chính thức vẫn chưa được chính quyền hai nước công bố rộng rãi. Dẫu vậy, dòng chảy thông tin từ truyền thông Mỹ vào ngày 17/6 đã làm rò rỉ nội dung của một dự thảo gồm 14 điểm mà hai bên đạt được. Khi đối chiếu, dự thảo này có độ tương thích rất cao với bản tài liệu do truyền thông Iran đăng tải trước đó. Các nội dung cốt lõi bao gồm yêu cầu lập tức chấm dứt hoàn toàn các hoạt động giao tranh trên mọi mặt trận, phía Mỹ đồng ý dỡ bỏ các lệnh phong tỏa nhắm vào hệ thống cảng biển của Iran, đồng thời phê duyệt việc thành lập một siêu quỹ tái thiết có giá trị lên tới 300 tỷ USD.