Phái đoàn Mỹ - Iran đạt thỏa thuận sơ bộ về gia hạn ngừng bắn và mở cửa eo biển Hormuz

Theo thông tin từ Reuters ngày 28/5, sau quá trình đàm phán căng thẳng, phái đoàn của hai quốc gia Mỹ và Iran đã đạt được những bước tiến quan trọng trong việc thiết lập một bản ghi nhớ hòa bình. Các điều khoản dự thảo bao gồm việc gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, cùng với đó là cam kết dỡ bỏ các hạn chế đối với hoạt động vận tải hàng hải tại eo biển Hormuz. 

Ngoài ra, bản thỏa thuận cũng đề cập đến việc Mỹ sẽ ngừng các chiến dịch phong tỏa cảng biển và dỡ bỏ một số lệnh cấm vận hiện hành đối với Tehran. Theo thông tin từ trang Axios, Iran cũng được yêu cầu phải hoàn tất việc gỡ bỏ toàn bộ thủy lôi trong khu vực trong vòng 30 ngày.

Đây được đánh giá là nỗ lực hòa giải lớn nhất kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát vào ngày 28/2. Tuy nhiên, quyền quyết định cuối cùng vẫn đang nằm trong tay Tổng thống Mỹ Donald Trump. Phó Tổng thống JD Vance xác nhận rằng hai bên vẫn đang tiếp tục trao đổi về các chi tiết ngôn từ trong bản ghi nhớ, đặc biệt là những vấn đề cốt lõi như hoạt động làm giàu uranium và kho dự trữ uranium làm giàu cao của Iran. Ông Vance khẳng định dù phía Iran đang đàm phán với thái độ thiện chí, nhưng chưa có gì đảm bảo thỏa thuận sẽ được thông qua cho đến khi mọi điều kiện khắt khe của Tổng thống Trump được đáp ứng đầy đủ.

Tại Nhà Trắng, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng giữ thái độ thận trọng, từ chối xác nhận chi tiết về thỏa thuận sơ bộ này. Ông nhấn mạnh rằng bất kỳ văn bản nào được ký kết cũng phải dựa trên yêu cầu cốt lõi của Tổng thống Trump: Iran phải giao nộp kho uranium, cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân và đảm bảo sự thông suốt của eo biển Hormuz. Trái lại, phía Iran thông qua hãng thông tấn Tasnim lại cho rằng nội dung thỏa thuận vẫn chưa được hoàn tất hay xác nhận chính thức.

Bên cạnh những tiến triển, lộ trình đi đến hòa bình vẫn còn đối mặt với nhiều rào cản lớn. Phía Tehran tiếp tục yêu cầu Mỹ phải dỡ bỏ hoàn toàn lệnh trừng phạt, giải phóng các tài sản bị đóng băng và rút quân khỏi khu vực. Đồng thời, Iran khẳng định thỏa thuận phải bao gồm cả việc chấm dứt các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, trong khi thực tế giao tranh vẫn đang diễn ra dữ dội tại Tyre và Beirut. 

Không khí đối thoại cũng trở nên mong manh hơn khi cả Mỹ và Iran ngày 28/5 tiếp tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm lệnh ngừng bắn, điển hình là việc Iran phóng tên lửa đáp trả cuộc tập kích của Washington vào thành phố Bandar Abbas. Mặc dù Tổng thống Trump đã nhiều lần bày tỏ hy vọng xung đột sớm kết thúc, nhưng viễn cảnh về một hòa ước chính thức giữa hai cường quốc này vẫn là một ẩn số lớn.