Một nghiên cứu mới cho rằng nếu y học trong tương lai có thể kiểm soát gần như toàn bộ các cơ chế lão hóa, tuổi thọ của con người vẫn sẽ tồn tại một giới hạn sinh học. Theo các nhà khoa học, yếu tố quyết định giới hạn này là sự tích tụ đột biến ngẫu nhiên trong ADN, khiến tuổi thọ lý thuyết có thể dao động từ khoảng 146 đến 194 năm.

Từ lâu, giới khoa học đã xem quá trình lão hóa là kết quả của nhiều thay đổi diễn ra đồng thời trong cơ thể. Trong đó, sự tích lũy các đột biến ngẫu nhiên trong ADN được đánh giá là một trong những cơ chế quan trọng nhất, bởi đây là yếu tố vẫn tiếp tục tác động ngay cả khi những dấu hiệu lão hóa khác có thể được điều trị.

Các nhà nghiên cứu thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Skolkovo (Nga) đã xây dựng một mô hình nhằm xác định giới hạn tuổi thọ của con người nếu chỉ còn cơ chế này tiếp tục tồn tại. Kết quả cho thấy tuổi thọ trung bình về mặt lý thuyết có thể đạt từ 146 đến 194 năm, thậm chí một số trường hợp còn có khả năng sống lâu hơn.

26-1785057764-nghien-cuu-he-lo-gioi-han-tuoi-tho-cua-con-nguoi
Một trong những người thọ nhất ở Anh (Ảnh: New Care).

Theo nhóm nghiên cứu, khi con người già đi, cơ thể phải đối mặt với hàng loạt quá trình suy giảm ở cấp độ sinh học. Những biến đổi này bao gồm sự rút ngắn của telomere – phần bảo vệ ở đầu các chuỗi ADN – hay việc tế bào dần mất khả năng loại bỏ các chất thải tích tụ trong quá trình hoạt động.

Ban đầu, mục tiêu của nghiên cứu không phải để xác định tuổi thọ tối đa của con người mà nhằm đánh giá mức độ đóng góp của từng cơ chế vào quá trình lão hóa. Tuy nhiên, trong quá trình phân tích, các nhà khoa học nhận thấy sự tích tụ đột biến ngẫu nhiên trong ADN có thể trở thành yếu tố cuối cùng giới hạn tuổi thọ, ngay cả khi các nguyên nhân lão hóa khác được khắc phục.

Những đột biến này xuất hiện trong quá trình tế bào phân chia. Mặc dù cơ thể có khả năng phát hiện và sửa chữa phần lớn sai sót, hệ thống này không thể hoạt động tuyệt đối. Phần lớn các đột biến không gây ảnh hưởng, nhưng một số có thể dẫn đến những biến đổi nguy hiểm như ung thư.

Ngay cả trong giả định y học tương lai có thể điều trị hoàn toàn bệnh ung thư, các đột biến vẫn tiếp tục tích tụ theo thời gian. Khi vượt qua một ngưỡng nhất định, chúng sẽ làm suy giảm chức năng của tế bào, khiến các mô dần mất khả năng hoạt động bình thường và cuối cùng dẫn đến suy giảm chức năng của các cơ quan.

Từ kết quả đó, nhóm nghiên cứu đặt ra câu hỏi về tuổi thọ tối đa của con người nếu tất cả các cơ chế lão hóa khác đều được loại bỏ, ngoại trừ sự tích lũy đột biến ADN.

Tiến sĩ Dmitrii Kriukov, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết nhóm đã xây dựng mô hình lão hóa chỉ dựa trên tác động của các đột biến ngẫu nhiên trong ADN. Theo ước tính của mô hình này, nếu y học có thể xử lý mọi nguyên nhân khác, tuổi thọ trung bình của con người sẽ nằm trong khoảng từ 146 đến 194 năm, tùy theo từng mô hình tính toán.

Ông cũng nhấn mạnh rằng đây không phải là kết luận khẳng định con người chắc chắn sẽ đạt tới độ tuổi đó, mà chỉ cho thấy các đột biến ngẫu nhiên trong ADN, dù tác động riêng lẻ khá nhỏ, vẫn có thể trở thành yếu tố mang tính quyết định khi kết hợp với các cơ chế lão hóa khác.

Nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra những khác biệt giữa các cơ quan trong cơ thể. Các tế bào ở da và gan có khả năng liên tục được thay thế bằng những tế bào mới, nhờ đó duy trì hoạt động trong thời gian dài. Trái lại, tế bào ở tim và não hầu như không thể tái tạo, khiến các đột biến tích tụ ngày càng nhiều theo thời gian và có thể trở thành điểm giới hạn đối với tuổi thọ của con người.

Thùy Dương (SHTT)