Nga và Ukraine đồng loạt bắn tín hiệu đàm phán trực tiếp

Bên lề Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) diễn ra ngày 4/6, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc hỏi đáp sâu rộng với đại diện các hãng thông tấn quốc tế. Đề cập đến cuộc xung đột, nhà lãnh đạo Nga khẳng định Moscow luôn mong muốn chấm dứt chiến tranh thông qua con đường ngoại giao và tôn trọng những thỏa hiệp sẵn có. 

Cụ thể, ông Putin bày tỏ nguyện vọng đạt được thỏa thuận với Kyiv trên cơ sở những nội dung từng được thảo luận trong cuộc gặp giữa ông và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Alaska hồi tháng 8/2025.

Theo người đứng đầu Điện Kremlin, các đề xuất hòa bình của Tổng thống Trump hoàn toàn có thể mở đường cho việc kết thúc giao tranh nếu phía Ukraine chấp nhận nhượng bộ. Trong bối cảnh nhà lãnh đạo Mỹ đang bận xử lý cuộc chiến với Iran, ông Putin gợi ý Liên minh châu Âu nên phát huy tầm ảnh hưởng bằng cách thuyết phục Kyiv chấp nhận các thỏa hiệp tại Alaska, thay vì tiếp tục viện trợ vũ khí. 

Hiện tại, Nga đã kiểm soát hoàn toàn vùng Lugansk cùng phần lớn Donetsk và Zaporizhzhia. Đáng chú ý, ông Putin bác bỏ yêu cầu thiết lập lệnh ngừng bắn của đối phương khi tuyên bố không cần phải dừng giao tranh mới có thể tiến hành thương lượng.

Song song với thông điệp mở đường cho ngoại giao, Tổng thống Putin vẫn đưa ra lời cảnh báo quân sự đanh thép khi tiết lộ Moscow chưa sử dụng tên lửa siêu vượt âm tầm bắn hơn 5.000 km Oreshnik và vẫn đang đánh giá khả năng triển khai dòng vũ khí mang đầu đạn hạt nhân này. Ông cũng nhấn mạnh bất kỳ văn kiện hòa bình nào cũng phải được ký kết với đại diện hợp pháp của Ukraine. 

Trước câu hỏi về tính hợp pháp của Tổng thống Volodymyr Zelensky khi giới chức Nga cho rằng nhiệm kỳ của ông này đã kết thúc từ tháng 5/2024, ông Putin nhận định đây là vấn đề cần được các chuyên gia pháp lý mổ xẻ. Riêng về tương lai chính trị của bản thân sau khi nhiệm kỳ hiện tại khép lại vào năm 2030, vị tổng thống Nga cho biết hiện vẫn còn quá sớm để suy nghĩ tới.

Ở phía bên kia chiến tuyến, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng có động thái bất ngờ vào ngày 4/6 khi công bố một bức thư ngỏ gửi tới người đồng cấp Nga. Trong thư, ông Zelensky đề xuất một cuộc gặp gỡ trực tiếp giữa hai nguyên thủ tại một địa điểm trung gian như Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ hoặc các quốc gia Arab để tìm giải pháp chấm dứt chiến tranh, vì ông tin rằng hòa bình chỉ có thể đạt được thông qua đối thoại trực tiếp.

Nhà lãnh đạo Ukraine lập luận rằng phần lớn người dân Nga đã mệt mỏi với các đợt tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái từ phía Kyiv. Đồng thời, ông nhấn mạnh hai bên không nên thụ động ngồi chờ cho đến khi Mỹ xử lý xong khủng hoảng Iran để quay lại tập trung vào châu Âu. 

Để khởi động tiến trình này, ông Zelensky đề xuất thiết lập một lệnh ngừng bắn toàn diện trong suốt thời gian thương lượng và đề nghị Mỹ đứng ra giám sát chiến tuyến, vì sự im lặng thực sự là cách tốt nhất để bắt đầu đối thoại. Dù vậy, ông Zelensky vẫn đưa ra lời cảnh báo rằng quân đội Ukraine sẽ kiên quyết tiếp tục chiến đấu nếu các giải pháp hòa bình không đạt được kết quả.

Hãng thông tấn TASS dẫn lời người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov xác nhận phía Nga đã tiếp nhận bức thư ngỏ từ Tổng thống Ukraine và sẽ báo cáo nội dung này lên Tổng thống Putin. Dù các tín hiệu ngoại giao đang xuất hiện dày đặc hơn, giới quan sát nhận định triển vọng bứt phá vẫn rất hạn chế khi Ukraine kiên quyết đòi ngừng bắn trước rồi mới thương lượng, còn Nga lại gây áp lực buộc đối phương phải chấp nhận các điều kiện thỏa hiệp dứt khoát trên chiến trường.