Mỹ và Ukraine đạt tiến triển lớn trong đàm phán hòa bình với Nga

Tuy vậy, hai bên thừa nhận nhiều chi tiết vẫn cần được tiếp tục thu hẹp để hướng tới một văn kiện chung có thể trình lên lãnh đạo cấp cao.

Đàm phán tại Geneva diễn ra trong thời điểm cả Kiev và các đối tác phương Tây đều chịu áp lực lớn trong việc tìm ra phương án hòa bình cho cuộc xung đột kéo dài từ đầu năm 2022. Trước cuộc gặp song phương với Mỹ, đoàn Ukraine đã làm việc với các cố vấn an ninh của Anh, Pháp và Đức, qua đó hình thành một khuôn khổ chung trước khi bước vào thương lượng sâu với Washington.

Điểm nhấn của vòng đàm phán lần này là kế hoạch 28 điểm – bộ đề xuất do Ukraine xây dựng, được Mỹ và châu Âu xem xét như cơ sở thảo luận cho một thỏa thuận hòa bình trong tương lai giữa Kiev và Moscow. Nội dung chi tiết của kế hoạch chưa được công bố, nhưng được cho là liên quan đến các vấn đề then chốt như an ninh dài hạn cho Ukraine, ranh giới lãnh thổ và cơ chế giám sát quốc tế.

Tối 23/11 theo giờ Geneva, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và ông Andriy Yermak – Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine đã họp báo riêng rẽ để thông tin về kết quả bước đầu.

Phía Mỹ đánh giá cuộc đối thoại lần này là “hiệu quả và có ý nghĩa nhất” kể từ khi tiến trình đàm phán hòa bình được khởi động. Ngoại trưởng Rubio cho biết các phái đoàn đã xem xét từng điểm chính của kế hoạch 28 điểm và đạt được “tiến triển tốt”, đồng thời đang nỗ lực thu hẹp những khác biệt còn tồn đọng. Ông Rubio nhấn mạnh hai bên đang tiệm cận một tài liệu chung, dù kết quả cuối cùng sẽ cần sự phê chuẩn của Tổng thống Mỹ và Tổng thống Ukraine.

Về phía Kiev, ông Yermak mô tả các phiên làm việc với Mỹ là “rất hiệu quả”, đồng thời khẳng định hai bên đã đạt “tiến triển rất tốt” hướng tới mục tiêu xây dựng một “nền hòa bình công bằng và lâu dài”. Ukraine cho biết sẽ tiếp tục thảo luận với Mỹ trong những ngày tới và phối hợp chặt chẽ với các đối tác châu Âu trong toàn bộ tiến trình.

Dù ghi nhận kết quả tích cực, cả hai phái đoàn đều từ chối giải đáp câu hỏi của báo chí, viện dẫn lý do vẫn đang trong giai đoạn tổng hợp và cập nhật các tài liệu liên quan.

Vòng đàm phán tại Geneva được xem là tín hiệu ngoại giao đáng chú ý nhất trong nhiều tháng khi cả Mỹ và Ukraine đều công khai xác nhận có bước tiến thực chất. Trong bối cảnh hỗ trợ quân sự dành cho Kiev tại Washington gặp nhiều khó khăn, còn chiến sự trên thực địa tiếp tục tiêu hao nguồn lực, việc hai bên tìm được tiếng nói chung về định hướng hòa bình giúp giảm bớt áp lực chính trị cho cả hai.

Ngoài ra, sự tham gia trực tiếp của các cố vấn an ninh từ Anh, Pháp và Đức trong các cuộc gặp song phương trước đó cho thấy châu Âu muốn giữ vai trò trung tâm trong mọi kế hoạch hòa bình, đồng thời thúc đẩy Kiev và Washington tiến gần hơn tới một khuôn khổ đàm phán thực tế.

Bất chấp tín hiệu tích cực, triển vọng đạt được thỏa thuận cuối cùng vẫn còn mờ nhạt khi Moscow chưa tham gia tiến trình Geneva và vẫn giữ lập trường cứng rắn về các vùng lãnh thổ sáp nhập năm 2022. Nhiều chuyên gia cho rằng các kế hoạch hòa bình chỉ có thể đi vào thực chất nếu Nga được mời tham gia hoặc chấp thuận các thông số cơ bản của văn kiện tương lai.

Trong thời gian tới, Mỹ và Ukraine dự kiến tiếp tục hoàn thiện dự thảo văn bản dựa trên kế hoạch 28 điểm, đồng thời tham vấn thêm với châu Âu trước khi xem xét khả năng mở rộng đàm phán với các bên liên quan khác.

Dù chưa có đột phá mang tính quyết định, vòng đàm phán tại Geneva đã gửi đi thông điệp quan trọng: các nỗ lực ngoại giao nhằm kết thúc xung đột Nga – Ukraine đang được khởi động lại một cách nghiêm túc và có lộ trình.