Mỹ chính thức rời Tổ chức Y tế Thế giới, gây khủng hoảng ngân sách và nguy cơ cắt giảm nhân sự hàng loạt

Chính phủ Mỹ đã chính thức hoàn tất tiến trình rời bỏ Tổ chức Y tế Thế giới. Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ thông báo toàn bộ nguồn tài trợ đã bị cắt đứt, đồng thời triệu hồi toàn bộ nhân viên và nhà thầu đang làm việc tại cơ quan này về nước. Mỹ khẳng định WHO đã hành động đi ngược lại lợi ích quốc gia và Washington không nhận lại được giá trị tương xứng với 18% ngân sách mà họ đã đóng góp.

Sự rút lui của Mỹ đã tạo ra một lỗ hổng tài chính khổng lồ. Theo thông tin từ WHO, tổ chức này buộc phải thu hẹp quy mô hoạt động và dự kiến sẽ sa thải khoảng 1/4 tổng số nhân sự vào giữa năm 2026.

Mỹ hiện vẫn chưa thanh toán các khoản phí của năm 2024 và 2025, với tổng nợ lên tới khoảng 260 triệu USD. Dù các chuyên gia pháp lý cho rằng đây là hành động vi phạm luật pháp, nhưng khả năng WHO gây áp lực để Washington thanh toán là rất thấp.

Trước tình hình này, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus bày tỏ sự hy vọng mong manh rằng Mỹ sẽ thay đổi lập trường. Ông nhấn mạnh việc Mỹ rời bỏ tổ chức là một bước lùi gây hại cho cả thế giới.

Tại diễn đàn Davos, tỷ phú Bill Gates cũng chia sẻ góc nhìn thực tế rằng thế giới vẫn rất cần vai trò điều phối của Tổ chức Y tế Thế giới trong việc ứng phó với các dịch bệnh, dù khả năng Mỹ quay trở lại trong tương lai gần là gần như không có.

Các chuyên gia cảnh báo rằng khi không có sự tham gia của Mỹ, các cơ chế quốc tế về phát hiện và phòng ngừa dịch bệnh sẽ bị suy yếu nghiêm trọng. Việc thiếu hụt ngân sách và sự rạn nứt trong hợp tác đa phương có thể khiến cộng đồng quốc tế mất đi khả năng phản ứng nhanh trước các mối đe dọa y tế mới, gây ra rủi ro lâu dài cho sức khỏe nhân loại.