Khủng bố rúng động Indonesia: Phe ly khai bắn chết phi công Mỹ, thiêu rụi máy bay để gửi thông điệp máu

Lực lượng nổi dậy vũ trang tại đây đã lạnh lùng sát hại một phi công mang quốc tịch Mỹ và phóng hỏa thiêu rụi chiếc máy bay dân sự ngay sau khi hạ cánh, một động thái được tuyên bố là nhằm gửi thông điệp răn đe mạnh mẽ tới cả chính phủ Indonesia lẫn Mỹ.

Buổi hạ cánh định mệnh và lời cáo buộc từ lực lượng ly khai

Vụ tấn công kinh hoàng diễn ra vào ngày 2/7 tại khu vực Yahukimo thuộc tỉnh Papua Cao nguyên. Theo tuyên bố từ Sebby Sambom, người phát ngôn của Quân đội Giải phóng Quốc gia Tây Papua (TPNPB) – nhóm vũ trang ly khai khét tiếng tại vùng Papua, lực lượng này đã nổ súng bắn chết phi công người Mỹ tên là Nicholas Gosselin. Ngay sau khi sát hại phi công, các tay súng nổi dậy đã lập tức phóng hỏa đốt cháy phương tiện.

Chiếc máy bay gặp nạn thuộc quyền sở hữu của hãng hàng không PT AMA. Đây là phương tiện dân sự chuyên trách phục vụ đời sống dân sinh, đảm nhận việc vận chuyển các nhu yếu phẩm thiết yếu như thực phẩm, nhiên liệu và thư tín đến những ngôi làng hẻo lánh và bị cô lập ở vùng Papua.

Tuy nhiên, đại diện phe ly khai Sebby Sambom đã lên tiếng cáo buộc chiếc máy bay này thường xuyên chở và thả các binh sĩ thuộc quân đội chính phủ Indonesia xuống khu vực, đồng thời vi phạm tối hậu thư mà TPNPB đã đưa ra trước đó. Người phát ngôn này khẳng định cuộc tấn công bạo lực là "thông điệp" trực tiếp gửi tới cả Jakarta và Washington vì đã không giải quyết tận gốc rễ các nguyên nhân gây ra cuộc xung đột vũ trang dai dẳng giữa quân đội chính phủ Indonesia và TPNPB. Nhóm nổi dậy cũng đe dọa sẽ tiếp tục phát động các cuộc tấn công tương tự nếu chính quyền Jakarta vẫn cho phép các chuyến bay dân sự đi vào "vùng đỏ" do phe ly khai kiểm soát.

Phía chính quyền Indonesia đã nhanh chóng lên tiếng xác nhận về vụ việc đau lòng này. Yusuf Sutejo, phát ngôn viên của lực lượng liên hợp giữa cảnh sát và quân đội Indonesia, cho biết lực lượng chức năng đã tìm thấy chiếc máy bay do phi công Mỹ điều khiển trong tình trạng bị thiêu rụi hoàn toàn tại một sân bay địa phương ở Yahukimo. Vào thời điểm xảy ra sự cố, ngoài phi công, trên máy bay còn chở theo 7 hành khách và tất cả họ đều là người Papua bản địa.

Theo thông tin từ Bộ Giao thông vận tải Indonesia, chuyến bay này khởi hành từ thành phố Wamena thuộc tỉnh Papua Cao nguyên để di chuyển tới Yahukimo. Toàn bộ liên lạc với tổ bay đã bị gián đoạn hoàn toàn ngay sau khi máy bay đáp xuống đường băng. Cơ quan này dẫn báo cáo sơ bộ từ ban quản lý sân bay Wamena xác nhận phi công Nicholas Gosselin đã tử vong. Cho đến nay, Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Jakarta vẫn chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào về vụ sát hại công dân của mình.

Sóng ngầm bạo lực leo thang tại vùng đất bất ổn

Vụ ám sát phi công Mỹ một lần nữa phơi bày vết thương rỉ máu của cuộc xung đột sắc tộc và chính trị kéo dài hơn nửa thế kỷ qua. Giao tranh vũ trang giữa các nhóm ly khai và quân đội chính phủ đã âm ỉ diễn ra tại Papua kể từ khi vùng đất này được sáp nhập vào lãnh thổ Indonesia sau một cuộc trưng cầu dân ý tổ chức dưới sự giám sát của Liên Hợp Quốc vào năm 1969. Dù các nhà hoạt động người Papua liên tục chỉ trích kết quả cuộc bỏ phiếu quá khứ và đòi tổ chức lại một cuộc trưng cầu dân ý mới, chính phủ Indonesia vẫn khẳng định quyền chủ quyền của Jakarta đối với khu vực đã được Liên Hợp Quốc công nhận và ủng hộ.

Tình hình an ninh tại Papua bắt đầu leo thang nghiêm trọng từ năm 2018. Kể từ thời điểm này, các lực lượng ly khai tăng cường tấn công với tần suất dày đặc và mức độ nguy hiểm hơn rất nhiều, do các nhóm vũ trang đã tìm cách thu mua được nhiều loại vũ khí hiện đại. Lực lượng an ninh Indonesia cáo buộc phe nổi dậy đã giết hại nhiều binh sĩ và cảnh sát trong các cuộc đụng độ đẫm máu.

Sự việc lần này gợi nhắc lại một vụ bắt cóc chấn động khác trong quá khứ, khi lực lượng nổi dậy tại Papua từng bắt giữ phi công người New Zealand là Phillip Mehrtens sau khi ông đáp một chiếc máy bay thương mại cỡ nhỏ xuống vùng núi hẻo lánh Nduga thuộc Papua Cao nguyên. Người phi công New Zealand này sau đó đã được trả tự do vào năm 2024.

Nguồn: Reuters, Guardian, Anadolu