Iran công bố Lãnh tụ Tối cao sau cái chết của giáo chủ Ali Khamenei

Tối 8/3, Hội đồng Chuyên gia của Iran thông báo đã lựa chọn ông Mojtaba Khamenei làm Lãnh tụ Tối cao tiếp theo của quốc gia Hồi giáo này. Theo tuyên bố, quyết định được thông qua dựa trên lá phiếu của các thành viên hội đồng, đưa ông trở thành lãnh tụ thứ ba trong hệ thống lãnh đạo của Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Cơ quan này nhấn mạnh quá trình lựa chọn được tiến hành nhanh chóng trong bối cảnh tình hình khu vực căng thẳng. Hội đồng Chuyên gia cho biết họ “không do dự dù chỉ một phút” trong việc đưa ra quyết định, bất chấp những hành động quân sự mà họ cáo buộc đến từ Mỹ và Israel.

Ngay sau thông báo, truyền thông nhà nước Iran cho biết các chỉ huy quân đội đã tuyên thệ trung thành với tân lãnh tụ. Lực lượng Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) tuyên bố sẵn sàng tuyệt đối tuân theo mệnh lệnh của người đứng đầu mới, đồng thời khẳng định sẵn sàng hy sinh để thực hiện những chỉ đạo của ông Mojtaba Khamenei.

Chức vụ Lãnh tụ Tối cao được xem là vị trí quyền lực nhất tại Iran, nắm quyền quyết định tối hậu về cả chính trị lẫn tôn giáo. Trước đó, vị trí này do Ali Khamenei đảm nhiệm từ năm 1989 cho đến khi ông thiệt mạng trong cuộc tập kích mở màn chiến dịch của Mỹ và Israel hôm 28/2.

Ông Mojtaba Khamenei từ lâu được cho là có ảnh hưởng đáng kể trong hệ thống quyền lực của Iran. Ông có mối quan hệ chặt chẽ với IRGC cũng như lực lượng dân quân tình nguyện Basij. Nhiều nhà quan sát nhận định việc ông được lựa chọn cho thấy phe bảo thủ vẫn duy trì quyền kiểm soát ở tầng lãnh đạo cao nhất của đất nước.

Quyết định bổ nhiệm này cũng thu hút sự chú ý từ phía Mỹ. Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng nhận xét rằng ông Mojtaba Khamenei “không đáng nói đến”. Sau khi Iran công bố lãnh tụ mới, ông Trump tiếp tục tuyên bố bản thân nên có tiếng nói trong quá trình lựa chọn lãnh đạo tại Tehran và cho rằng nếu không nhận được sự chấp thuận từ Mỹ, người kế nhiệm sẽ khó giữ vị trí lâu dài.

Đáp lại, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định việc lựa chọn Lãnh tụ Tối cao hoàn toàn là quyết định nội bộ của Iran và không quốc gia nào có quyền can thiệp. Ông đồng thời kêu gọi Tổng thống Trump xin lỗi người dân trong khu vực vì những hành động quân sự đã gây ra xung đột.

Trong khi đó, quân đội Israel trước đó cũng phát đi cảnh báo rằng họ không loại trừ khả năng nhắm mục tiêu vào người kế nhiệm ông Ali Khamenei. Diễn biến này cho thấy việc bổ nhiệm lãnh tụ mới của Iran diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.