Hai nghi phạm, hai lời khai trái ngược trong vụ án gây tranh cãi suốt gần 20 năm

Tối 3/4/1997, khu Itaewon ở trung tâm Seoul vẫn tấp nập như thường lệ. Cho Jung-pil, sinh viên 22 tuổi của Đại học Hongik, cùng bạn đến một nhà hàng Burger King gần ga Itaewon để ăn tối. Khoảng 23h, nam sinh lên nhà vệ sinh ở tầng hai và chỉ ít phút sau được phát hiện gục trong buồng vệ sinh với nhiều vết dao đâm ở vùng cổ và thân trên. Dù được đưa đi cấp cứu, nạn nhân không qua khỏi do mất máu nghiêm trọng.

Cuộc điều tra nhanh chóng hướng sự chú ý đến hai thiếu niên mang quốc tịch Mỹ có mặt tại hiện trường là Arthur John Patterson, 17 tuổi, và Edward Lee, 18 tuổi. Patterson sinh tại Hàn Quốc, có cha là nhà thầu dân sự làm việc cho quân đội Mỹ và mẹ là người Hàn Quốc, trong khi Lee là công dân Mỹ gốc Hàn. Tối xảy ra vụ án, cả hai đi cùng một nhóm gần 20 người vui chơi tại Itaewon.

Theo hồ sơ vụ án, trước thời điểm xảy ra án mạng, nhóm thanh niên này từng có những lời nói mang tính thách thức nhau về việc tấn công một người lạ. Patterson và Lee đều được xác định đã vào khu vực nhà vệ sinh ngay trước khi nạn nhân bị sát hại. Tuy nhiên, không có nhân chứng trực tiếp chứng kiến hành vi gây án, còn khu vực này cũng không được lắp camera giám sát.

Trong quá trình thẩm vấn, cả Patterson và Lee đều thừa nhận có mặt tại hiện trường nhưng mỗi người lại khẳng định người còn lại mới là kẻ cầm dao. Những lời khai trái ngược này trở thành điểm mấu chốt khiến quá trình điều tra và xét xử kéo dài suốt nhiều năm.

Cảnh sát tiến hành thu thập lời khai của những người có mặt tại nhà hàng, đồng thời giám định dấu vết tại hiện trường và trên quần áo của hai nghi phạm. Hung khí được xác định là một con dao bỏ túi thuộc sở hữu của Patterson.

Ban đầu, cơ quan cảnh sát cho rằng Patterson là người trực tiếp gây án. Tuy nhiên, phía công tố lại quyết định truy tố Lee về tội giết người sau khi cho rằng anh từng nói với bạn bè rằng "Bọn tôi đã đâm dao vào cổ một người". Trong khi đó, Patterson chỉ bị truy tố về các hành vi mang hung khí và tiêu hủy chứng cứ do đốt quần áo và cất giấu đôi giày dính máu.

Sự khác biệt trong đánh giá giữa hai cơ quan khiến vụ án rẽ sang hướng phức tạp. Tháng 10/1997, Lee bị tuyên án tù chung thân về tội giết người, sau đó được giảm xuống còn 20 năm. Tuy nhiên, sau quá trình kháng cáo, tòa án cấp trên kết luận chưa đủ chứng cứ chứng minh Lee là người trực tiếp sát hại nạn nhân và tuyên vô tội.

Theo quy định của Hàn Quốc, sau khi bản án có hiệu lực, Lee không thể tiếp tục bị xét xử về cùng tội danh nếu không có căn cứ pháp lý đặc biệt.

Trong khi đó, Patterson chỉ phải chấp hành mức án 18 tháng tù vì tội tiêu hủy chứng cứ. Sau khi mãn hạn tù, người này được trả tự do. Đến tháng 8/1999, đúng thời điểm cơ quan công tố cân nhắc truy tố Patterson về tội giết người, nghi phạm đã rời Hàn Quốc trở về Mỹ do lệnh cấm xuất cảnh hết hiệu lực trước khi các thủ tục tố tụng hoàn tất.

Việc Patterson rời khỏi Hàn Quốc khiến vụ án rơi vào bế tắc trong nhiều năm. Gia đình nạn nhân liên tục yêu cầu cơ quan chức năng mở lại điều tra với mong muốn tìm ra người trực tiếp gây án.

Đến năm 2009, vụ việc một lần nữa thu hút sự quan tâm của dư luận sau khi bộ phim The Case of Itaewon Homicide, lấy cảm hứng từ vụ án, được công chiếu. Sau đó, đầu những năm 2010, cơ quan công tố Hàn Quốc tiến hành rà soát lại toàn bộ hồ sơ, đánh giá lại các lời khai và chứng cứ đã được thu thập trước đó.

Sau quá trình xem xét, Hàn Quốc quyết định truy tố Patterson về tội giết người và gửi yêu cầu dẫn độ từ Mỹ. Dù phản đối với lý do việc xét xử sau nhiều năm là không công bằng, Patterson cuối cùng vẫn bị dẫn độ về Hàn Quốc vào tháng 9/2015.

Tại phiên tòa mới, Patterson tiếp tục phủ nhận cáo buộc và khẳng định Lee mới là người trực tiếp sát hại Cho Jung-pil. Ngược lại, Lee ra làm chứng, cho rằng Patterson chính là người cầm dao. Luật sư bào chữa phản bác lời khai này, cho rằng Lee từng là nghi phạm chính nên có động cơ đổ trách nhiệm cho người khác.

Bên công tố dựa trên lời khai của các nhân chứng, kết quả giám định vật chứng, những mâu thuẫn trong lời khai của Patterson cùng các dấu vết thu thập được để lập luận rằng tổng thể chứng cứ đủ cơ sở xác định Patterson là hung thủ. Phía bào chữa cho rằng các chứng cứ chỉ mang tính gián tiếp và chưa thể loại trừ khả năng Lee mới là người gây án.

Ngày 29/1/2016, Tòa án Trung tâm Seoul tuyên Patterson phạm tội giết người và phạt 20 năm tù. Hội đồng xét xử nhận định dù không có chứng cứ trực tiếp, nhưng việc tổng hợp toàn bộ lời khai, vật chứng và diễn biến vụ án cho thấy Patterson là người trực tiếp đâm nạn nhân.

Sau đó, Patterson kháng cáo nhưng đều bị các cấp tòa bác bỏ, bản án được giữ nguyên. Vụ án khép lại gần hai thập kỷ sau ngày Cho Jung-pil thiệt mạng, song vẫn để lại nhiều tranh luận về những sai sót trong giai đoạn điều tra ban đầu cũng như quá trình xác định trách nhiệm của hai nghi phạm.

Đến năm 2018, một tòa án quyết định buộc nhà nước bồi thường cho gia đình nạn nhân vì những sai sót của cơ quan chức năng trong quá trình xử lý vụ án.