40 nước ủng hộ sơ tán tàu thương mại, thủy thủ bị mắc kẹt ở vùng Vịnh

Sáng kiến này đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ 40 quốc gia thành viên Hội đồng IMO, bao gồm các nước như Mỹ, Trung Quốc, Anh và Thổ Nhĩ Kỳ. Mục tiêu cốt lõi là thiết lập một lộ trình an toàn để đưa các tàu thương mại và thủy thủ đoàn rời khỏi khu vực nguy hiểm.

Theo các hệ thống giám sát chuyên ngành, cuộc xung đột nổ ra giữa Mỹ - Israel và Iran đã khiến khoảng 2.000 tàu thương mại bị "đóng băng" tại chỗ. Đáng báo động hơn là số phận của hơn 20.000 thủy thủ đang phải đối mặt với tình cảnh ngặt nghèo. Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez chia sẻ đầy lo ngại: "Có khoảng 20.000 thủy thủ từ các quốc gia khác nhau trên các con tàu bị phong tỏa. Mọi người đang trong trạng thái căng thẳng cực độ, và nguồn nhu yếu phẩm đang cạn kiệt".

Không chỉ là cuộc khủng hoảng nhân đạo, sự tắc nghẽn này còn là một "quả bom nổ chậm" đối với kinh tế thế giới. Trong số các tàu bị mắc kẹt, có tới 150 siêu tàu chở dầu (VLCC) đang chuyên chở khoảng 132 triệu thùng dầu thô. Khối lượng này tương đương với nhu cầu tiêu thụ của toàn thế giới trong 1,5 ngày. Các chuyên gia cảnh báo rằng chỉ cần một sự chậm trễ nhỏ cũng đủ tạo áp lực khủng khiếp lên giá cước vận tải, thị trường bảo hiểm và đẩy chi phí năng lượng leo thang.

Hiện tại, IMO đang hoàn thiện các cơ chế kỹ thuật và phối hợp với các đối tác để lập danh sách các tàu bị ảnh hưởng. Đại diện chính thức của tổ chức, bà Natasha Brown, nhấn mạnh rằng đây hoàn toàn là một kế hoạch mang tính chất điều phối, không sử dụng biện pháp cưỡng chế hay vũ lực. Bà cho biết thêm: "Chúng tôi đang nói về việc hình thành một kế hoạch mà trong đó các tàu có thể rời khỏi khu vực một cách an toàn theo hệ thống phân luồng giao thông hàng hải hiện có, nếu các điều kiện an toàn được đảm bảo cho việc này".

Tuy nhiên, tính khả thi của kế hoạch này phụ thuộc rất lớn vào các yếu tố chính trị. Kế hoạch chỉ có thể được kích hoạt khi có dấu hiệu hạ nhiệt căng thẳng và các đảm bảo an ninh cụ thể. Đặc biệt, vai trò của Iran được xem là mang tính quyết định. Với việc kiểm soát các đoạn trọng yếu tại eo biển Hormuz, chính quyền Tehran là bên duy nhất có khả năng cung cấp hoa tiêu và hướng dẫn tàu tránh các vùng nguy hiểm hoặc khu vực có mìn.

Giới chuyên gia nhận định việc thoát ra khỏi Vùng Vịnh chỉ có thể thành công dựa trên các thỏa thuận trực tiếp hoặc gián tiếp giữa các chủ tàu và chính phủ Iran. Nếu không đạt được các thỏa thuận phù hợp, hy vọng về một hành lang an toàn cho hàng ngàn con người và khối tài sản khổng lồ vẫn sẽ là một bài toán chưa có lời giải.