NSƯT Hải Điệp của “Chuyện nhà Mộc” qua đời ở tuổi 84

Theo nghệ sĩ Thanh Ngoan, nguyên Giám đốc Nhà hát Chèo Việt Nam – nơi nghệ sĩ Hải Điệp gắn bó suốt nhiều năm công tác, ông qua đời ngày 26/1. Lễ viếng được tổ chức vào chiều 27/1, sau đó ông được an táng tại quê nhà Diên Hà, Hưng Yên (trước đây thuộc Thái Bình). Nghệ sĩ Hải Điệp có bốn người con, song không ai theo con đường nghệ thuật của cha.

Chia sẻ về người đồng nghiệp cũ, NSND Lê Tuấn Cường – Phó Giám đốc Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam – cho biết nghệ sĩ Hải Điệp là người có chuyên môn vững vàng, tính cách hiền lành, giàu tình cảm và luôn được lớp nghệ sĩ trẻ kính trọng. Năm 1990, khi ông giữ vai trò trưởng đoàn tại Nhà hát Chèo Việt Nam, hai người từng cùng nhau đi lưu diễn trong giai đoạn đất nước còn nhiều khó khăn sau thời bao cấp. Những năm cuối đời, do tuổi cao, nghệ sĩ Hải Điệp bị lẫn, không còn nhớ nhiều kỷ niệm xưa với đồng nghiệp.

Đạo diễn Trần Lực cho biết ông quen nghệ sĩ Hải Điệp từ thuở nhỏ, khi cả hai cùng sinh sống trong khu tập thể của đoàn chèo. Năm 1998, trong quá trình chuẩn bị phim “Chuyện nhà Mộc”, khi chưa tìm được diễn viên phù hợp cho vai ông Mộc, nghệ sĩ Trần Bảng – bố của Trần Lực – đã gợi ý mời nghệ sĩ Hải Điệp. Ban đầu, do chưa quen diễn xuất điện ảnh, ông vẫn thể hiện vai diễn theo lối ước lệ của sân khấu chèo. Sau khi được đạo diễn góp ý cần diễn chân thực, đời thường hơn, nghệ sĩ nhanh chóng nắm bắt và điều chỉnh.

Trần Lực nhớ lại, chỉ sau một lần trao đổi, nghệ sĩ Hải Điệp đã hiểu rõ yêu cầu của điện ảnh và thể hiện vai diễn một cách tự nhiên. Trong ký ức của đạo diễn, ông là hình ảnh tiêu biểu của người nông dân thuần hậu, chất phác, đồng thời là một diễn viên hề chèo tài hoa, sống trọn vẹn với đam mê trên sân khấu.

Những năm gần đây, nghệ sĩ Hải Điệp không còn tham gia hoạt động nghệ thuật. Lần xuất hiện gần nhất của ông trên truyền hình là vào năm 2015, khi tái ngộ cùng dàn diễn viên phim “Chuyện nhà Mộc”.

Sinh năm 1942 tại Thái Bình – vùng đất giàu truyền thống chèo, nghệ sĩ Hải Điệp bắt đầu sự nghiệp từ năm 17 tuổi khi được nhận vào Đoàn chèo Tổng cục Chính trị. Không qua đào tạo chính quy, ông vừa làm vừa học, được các nghệ nhân trong đoàn trực tiếp chỉ dẫn. Khi đơn vị sáp nhập thành Nhà hát Chèo Việt Nam, ông tiếp tục gắn bó cho đến ngày nghỉ hưu.

Từ những vai diễn đầu tiên như “Mối tình Điện Biên”, “Cuộc đời chị Tâm”, “Quan Âm Thị Kính”, nghệ sĩ Hải Điệp dần ghi dấu ấn với phong cách diễn mộc mạc, chân quê, đặc biệt thành công ở các vai hề. Dù cả đời gắn bó với nghệ thuật chèo, ông lại được đông đảo khán giả truyền hình biết đến qua vai ông bố trong “Chuyện nhà Mộc” – người cha yêu thương con, sẵn sàng rời quê đưa con lên thành phố ôn thi đại học, tạo nên nhiều tình huống vừa cảm động vừa hài hước.

Ngoài bộ phim này, nghệ sĩ còn tham gia hơn 20 tác phẩm truyền hình khác như “Bụi vàng”, “Hai Bình làm thủy điện”, chủ yếu đảm nhận các vai hài. Dù có duyên với màn ảnh, với nghệ sĩ Hải Điệp, chèo vẫn là tình yêu lớn nhất và là lẽ sống trọn đời. Như lời nghệ sĩ Thanh Ngoan chia sẻ, ông là người “một đời đau đáu và hết lòng với nghệ thuật chèo”.