Loạt vụ kê khai khống, "rút ruột" quỹ BHYT gây xôn xao dư luận

Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk ngày 22/9 đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 2 trưởng khoa Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên liên quan vụ "kê khống" hồ sơ tán sỏi cho 255 bệnh nhân.

Hai người bị bắt tạm giam để điều tra về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" là ông Nguyễn Ngọc Hoàng (47 tuổi, Trưởng Khoa Ngoại thận - tiết niệu) và ông Bùi Ngọc Đức (51 tuổi, Trưởng Khoa Phẫu thuật - Gây mê hồi sức, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên).

Dù máy tán sỏi laser của bệnh viện bị hỏng nhưng ông Hoàng và ông Đức vẫn chỉ định thủ thuật nội soi tán sỏi, ghi trên 255 hồ sơ bệnh án là đã thực hiện bằng máy laser. Trong số này có 235 hồ sơ thuộc diện BHYT, được BHXH tỉnh Đắk Lắk thanh toán hơn 273,9 triệu đồng, người bệnh cùng chi trả hơn 33,1 triệu đồng. 

20 hồ sơ còn lại bệnh nhân không có bảo hiểm, phải tự thanh toán gần 26 triệu đồng. Đồng thời bệnh viện cũng chi trả chế độ phẫu thuật, thủ thuật hơn 60,3 triệu đồng cho 255 ca này. Hành vi trên đã gây thiệt hại quỹ BHYT hơn 273,9 triệu đồng, gây thiệt hại tài sản người bệnh gần 59,1 triệu đồng.

Thực tế, nhiều vụ việc kê khai khống, “rút ruột” và gây thiệt hại cho BHYT gây chú ý trong xã hội từng bị cơ quan chức năng xử lý. 

Tháng 8/2023, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Vinh (Nghệ An) ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 7 bị can là các điều dưỡng, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Thái An về tội “Gian lận bảo hiểm y tế”.

Các đối tượng tham gia BHYT hoặc bảo hiểm thương mại không có bệnh, không có nhu cầu khám chữa bệnh nhưng được các đối tượng “cò” móc nối đến Bệnh viện Đa khoa Thái An để nhằm mục đích trục lợi BHYT.

Tại đây, các đối tượng cung cấp căn cước công dân và thẻ BHYT cho 2 điều dưỡng để làm thủ tục vào viện và đưa đến Khoa liên chuyên khoa để gặp bác sĩ, ký hợp thức hóa thủ tục khám và điều trị. Dù các bệnh nhân không điều trị hàng ngày tại bệnh viện nhưng các bác sĩ, điều dưỡng đều tham gia ký khống vào hồ sơ bệnh án.

Cơ quan Cảnh sát điều tra đã làm rõ từ năm 2011 đến đầu 2023, các nhân viên y tế của Bệnh viện Đa khoa Thái An đã lập khống 153 hồ sơ bệnh án. Trong đó, có 59 hồ sơ do các đối tượng có sử dụng thẻ BHYT khi lập hồ sơ bệnh án nên Bệnh viện Đa khoa Thái An đã được Bảo hiểm xã hội tỉnh Nghệ An thanh toán chi phí khám, chữa bệnh BHYT với số tiền hơn 100 triệu đồng. 

Các đối tượng có tên trong hồ sơ bệnh án đã nộp tiền viện phí cho Bệnh viện Đa khoa Thái An với số tiền hơn 200 triệu đồng. Các đối tượng trục lợi bảo hiểm sau khi được Bệnh viện Đa khoa Thái An làm giả hồ sơ bệnh án đã thanh toán (giải quyết quyền lợi hỗ trợ chi phí nằm viện) với các công ty bảo hiểm thương mại với số tiền hơn 2 tỷ đồng.

Tại Quảng Nam, do hành vi lập khống hồ sơ chiếm đoạt cả tỷ đồng tiền quỹ BHYT, Trưởng khoa và 2 điều dưỡng Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam đã bị khởi tố, bắt tạm giam vào chiều ngày 8/1/2021. 

Những người bị bắt về tội “trục lợi quỹ BHYT” là Nguyễn Tấn Bá (49 tuổi, Trưởng khoa Nội tim mạch), Nguyễn Văn Sơn (30 tuổi) và Lương Thanh Trung (35 tuổi, cùng là điều dưỡng) thuộc Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam.

Qua kiểm tra chuyên đề tại bệnh viện này, cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều trường hợp gian lận trong việc lập khống hồ sơ bệnh án.

Theo kết luận của BHXH tỉnh Quảng Nam, BVĐK Trung ương Quảng Nam thực hiện chưa đúng quy định pháp luật về khám chữa bệnh BHYT. Do đó, đã xuất toán thu hồi tổng số tiền KCB BHYT sai quy định đối với 21 bệnh nhân đã xác minh là hơn 1,03 tỷ đồng. Tổng số tiền mà BHXH tỉnh xuất toán và từ chối thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT sai quy định đối với bệnh viện này là gần 2 tỷ đồng...

Một trong những hành vi bị phát hiện là một số trường hợp, bác sĩ chỉ thực hiện chụp động mạch vành cho bệnh nhân, nhưng đã hoàn thiện hồ sơ bệnh án, kê thêm dịch vụ kỹ thuật đặt stent động mạch vành hoặc đã làm khống hồ sơ bệnh án (bệnh nhân đã được đặt stent động mạch vành tại Bệnh viện Trung ương Huế, hoặc bệnh nhân không điều trị liên quan đến bệnh lý tim mạch tại bệnh viện) nhưng bác sĩ đã lấy hình ảnh chụp hoặc đặt stent của bệnh nhân này gán cho bệnh nhân khác rồi lưu lên hệ thống lưu trữ hình ảnh, sau đó đề nghị cơ quan BHXH thanh toán chi phí BHYT cho dịch vụ kỹ thuật, vật tư y tế kê thêm.

Vụ việc trục lợi Quỹ BHYT tại Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) cũng từng gây xôn xao dư luận một thời. Lợi dụng việc cấp phát thuốc cho bệnh nhân theo đơn thuốc BHYT được bác sĩ của bệnh viện kê đơn, Lưu Tố Lan (khi đó là bác sĩ chuyên khoa Nội tiết, Bệnh viện Chợ Rẫy) đã chủ mưu cấu kết với một số y tá, bác sĩ, trình dược viên, nhân viên bệnh viện kê khống đơn thuốc nhằm rút thuốc ra ngoài để bán, thu lợi bất chính. 

Thủ đoạn của các bị can này là đi thu gom, sử dụng thẻ BHYT của những người có thẻ nhưng không đi khám và dùng giấy chuyển viện khống để đưa đến Bệnh viện Chợ Rẫy nhằm làm hồ sơ khám và điều trị ảo. Tổng cộng Lưu Tố Lan và đồng bọn đã kê khống 1.168 đơn thuốc để chiếm đoạt số lượng lớn thuốc chữa bệnh BHYT, gây thiệt hại cho Nhà nước gần 4 tỷ đồng. Sau hai phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm vào năm 2011, bị cáo Lan bị tuyên phạt 16 năm tù.

Tại Hà Nội, vụ nhân bản kết quả xét nghiệm huyết học tại Bệnh viện đa khoa huyện Hoài Đức cũng là vụ việc gây xôn xao dư luận năm 2013. 

Theo cáo trạng của VKSND TP Hà Nội, từ 1/8/2012 đến 31/5/2013, Vương Thị Kim Thành, nguyên Trưởng Khoa Xét nghiệm và 7 nhân viên Khoa Xét nghiệm bệnh viện này đã lợi dụng chức vụ quyền hạn được giao thực hiện xét nghiệm huyết học không đúng quy định. 

Các bị cáo đã dùng một mẫu máu làm xét nghiệm, sau đó in thành nhiều kết quả xét nghiệm rồi tự ký vào các phiếu kết quả xét nghiệm trả cho bệnh nhân, nhằm hoàn thiện hồ sơ thanh toán BHYT với tổng số 789 kết quả xét nghiệm. BHYT trả cho mỗi kết quả xét nghiệm huyết học khống này là 21.000đ/kết quả.

Hành vi của các bị cáo đã gây thiệt hại cho Bảo hiểm xã hội huyện Hoài Đức 16 triệu 569 nghìn đồng. Tại phiên tòa diễn ra vào tháng 3/2014, bị cáo Thành bị tuyên phạt 1 năm tù, một số bị cáo còn lại bị phạt 6-8 tháng tù nhưng cho hưởng án treo…

Cũng trong năm 2013, Thanh tra Sở Y tế Hà Nội phát hiện tại Trung tâm Cấp cứu 115, trong 6 tháng đầu năm có 33 bệnh nhân nội trú ở đây bị dược sĩ Lê Thị Thu Hương sử dụng khống mã vạch thẻ BHYT, nhờ bác sĩ ký khống vào đơn thuốc để được lĩnh thuốc, rút ruột tiền thuốc BHYT. Lý do lĩnh thuốc mà dược sĩ Hương được đưa ra là cho người nhà sử dụng.

Tổng cộng có 49 thẻ BHYT đã bị nhân viên của Trung tâm cấp cứu 115 Hà Nội lợi dụng, ký khống nhằm mục đích trục lợi quỹ BHYT. Tổng số tiền mà họ rút ruột được từ quỹ BHYT là 19 triệu đồng, trong đó có gần 16 triệu đồng là tiền thuốc và hơn 3 triệu đồng tiền công.