Lái xe đạp nhầm chân ga: Nguyên nhân, cách phòng tránh

Không chỉ ở Việt Nam, mà các nước trên thế giới vẫn xảy ra tình trạng đạp nhầm chân phanh sang chân ga khi điều khiển xe số tự động (AT). Theo các chuyên gia thì tình trạng xảy ra là do tài xế sơ suất, chủ quan. Khi dừng đỗ xe, tài xế lại không cài về chế độ “mo” (N) mà chỉ tạm thời nhả ga để dừng xe lại. Nên khi xảy ra sự cố có thể là do xe trượt dốc tới hoặc lui, thì lúc đó tài xế lại đạp nhầm chân ga thay vì chân phanh nên đã gây ra những vụ tai nạn đáng tiếc.

Trước đây, ở Việt Nam, những người học lái xe B2 và thi giấy phép lái xe đều phải thi với xe số sàn (Tổng cục Đường bộ VN và các Sở GTVT, trung tâm đào tạo, sát hạch đã đào tạo, cấp GPLX số tự động từ ngày 1/1/2016) vì thế khi chuyển sang lái xe tự động, tài xế này sẽ lúng túng trong việc điều khiển phương tiện. Điều quan trọng nhất là phải luôn tỉnh táo, bình tĩnh trong mọi tình huống để không nhầm chân ga và chân phanh.

Nhiều người cho rằng đạp cả chân ga và chân phanh cùng lúc sẽ an toàn nhất và giúp xe dừng lại. Nhưng đây là hành động rất sai lầm, không chỉ làm hỏng xe mà còn có khả năng cao gây tai nạn.

Tìm hiểu nguyên nhân đạp nhầm chân ga

- Tâm lý thiếu vững vàng: Lỗi này thường gặp ở những người mới bắt đầu học lái ô tô hoặc lái chưa thạo dẫn đến chưa làm quen được với việc nhấn đúng phần phanh hay chân ga của ô tô, đặc biệt là khi gặp phải tình huống cần phanh khẩn cấp, do chưa quen nên họ dễ rơi vào tình trạng hoảng hốt nên việc nhấn nhầm chân rất dễ xảy ra. Có khi đã phát hiện là nhấn nhầm chân ga rồi thì theo quán tính họ lại còn nhấn mạnh thêm và điều này đương nhiên rất nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn cao. Có thể nói tâm lý không vững vàng, bốc đồng + lơ đãng khi xảy ra tình huống bất ngờ là nguyên nhân chính dẫn tới nhầm lẫn tai hại trên.

- Tư thế ngồi khi lái xe chưa đúng: Nguyên nhân thứ 2 có thể kể đến là người điều khiển ô tô chưa “chuẩn”, nhất là với những người lái xe số tự động thì càng dễ dẫn đến khả năng nhấn nhầm vào chân ga. Nguyên nhân này có thể là tư thế ngồi sai, lấy chân phải giữ ga, chân trái đạp phanh. Tư thế này không chỉ khiến cơ thể tài xế bị mệt mỏi, không thoải mái mà lâu dài sẽ dẫn đến những biến chứng về cơ, xương. Hơn nữa, trong tư thế này tài xế sẽ không đủ lực phanh cần thiết, thậm chí dễ bị nhầm lẫn trong những tình huống bất ngờ.

- Quên chưa gạt cần số, vẫn ở chế độ D: Đây chính là nguyên nhân phổ biến thứ 3 xuất phát từ thói quen vẫn ở để ở chế độ cài số D và giữ chân phanh khi dừng ô tô tạm thời. Trong lúc dừng, nếu người điều khiển ô tô xê dịch vị trí ngồi hoặc rời chân phanh sẽ là rất nguy hiểm nhất là khi có tình huống bất ngờ cần xử lý thì tài xế sẽ dễ bị động và nhầm lẫn.

Nguyên tắc khắc phục để không đạp nhầm chân ga khi phanh

Tuyệt đối không rời gót chân khỏi sàn xe

Nguyên tắc 1: Chân không rời sàn

Để không xảy ra tình trạng đạp nhầm chân ga thì tư thế ngồi lái cần chuẩn. Ngay khi vào xe, tài xế cần cân chỉnh ghế ngồi sao cho thoải mái nhất, dễ dàng điều khiển chân phanh, ga, phanh tay, cần số. Một tư thế ngồi thoải mái sẽ giúp đôi chân linh hoạt, không bị “cứng” khi xử lý các tình huống.

Tiếp theo đó, tài xế cần giữ vững nguyên tắc gót chân không rời sàn xe, chỉ sử dụng chân phải để điều khiển ga và phanh. Lúc này, gót chân để ở vị trí thẳng hàng với bàn đạp phanh và chỉ sử dụng phần ức bàn chân qua lại giữa hai chức năng này. Việc giữ vững gót bàn chân dưới sàn giúp vị trí của chân luôn đúng, tránh tình trạng đặt nhầm và đặc biệt là có thể dễ dàng điều chỉnh lực ga hay lực phanh.

Tập thói quen “rời chân ga - rà chân phanh"

Nguyên tắc 2: Rời chân ga - rà chân phanh

Khi đã giữ vững gót chân xuống sàn đồng nghĩa với việc tài xế đã luôn có một vị trí chuẩn để thao tác theo thói quen. Tuy nhiên, tư thế này vẫn có thể bị nhầm lẫn với lái mới dù gót chân đã để thẳng hàng với bàn đạp phanh. Để hạn chế tối đa nhầm lẫn thì một thói quen tốt là rất quan trọng. Thói quen tốt ở đây chính là “rời chân ga - rà chân phanh”. 

Hành động này nên được tập thành thói quen ngay cả khi không có tình huống nguy hiểm vì nó giúp tài xế luôn trong tình trạng sẵn sàng phanh, thay vì nhấn ga. Trong bất kỳ tình huống nào, thậm chí với cả xe số sàn (MT) thì hành động này đều có tác dụng, khi đã hình thành được thói quen đồng nghĩa với việc rủi ro đạp nhầm chân ga đã được giảm xuống mức thấp nhất.

Khi dừng xe lâu, ở vị trí an toàn thì tài xế nên chuyển về số P và kéo phanh tay

Nguyên tắc 3: Dừng, đỗ đúng cách

Đối với tình huống dừng, đỗ xe thì thao tác tay lại quan trọng không kém với thao tác chân trong việc hạn chế lỗi đạp nhầm chân ga. Trong trường hợp chỉ tạm dừng xe (chờ đèn đỏ, hỏi đường) thì chuyển về N và kéo phanh tay. Việc kéo phanh tay không bao giờ thừa vì nó giúp chân bạn thư giãn, chỉ cần đặt hờ lên phanh trong thời gian ngắn và đảm bảo xe không bị trôi trên địa hình dốc nhẹ.

Khi dừng xe lâu, ở vị trí an toàn thì tài xế nên cài số P và kéo phanh tay. Ngoài ra, giữ thói quen vần vô lăng đánh lái vào lề đường khi đỗ xe trên những địa hình dốc cũng rất quan trọng để tránh việc xe lao ra đường hoặc trôi quá xa trong trường hợp bị tuột dốc.

Nguyên tắc 4: Thao tác đúng với cần số

Với nguyên tắc này, việc tập thành thói quen là rất quan trọng. Nó giúp tài xế an toàn hơn và tránh những va chạm đáng tiếc liên quan đến nhầm lẫn chân ga và phanh. Để đảm bảo phanh tay hoạt động bền bỉ, việc đưa cần số về nấc D và thả phanh tay cũng nên được “rèn” thành thói quen để tránh trường hợp phanh bị “mòn”.

Theo Thanh Hà (Báo Giao Thông)