Sau hai ngày đàm phán căng thẳng tại Geneva (Thụy Sĩ), phái đoàn Mỹ và Trung Quốc đã đạt được một "tiến triển đáng kể", hé lộ một thỏa thuận quan trọng nhằm giảm bớt thâm hụt thương mại khổng lồ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Thông tin chi tiết về thỏa thuận này dự kiến sẽ được công bố vào ngày 12/5, mang theo kỳ vọng hạ nhiệt cuộc chiến thương mại kéo dài.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent (trái) và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer phát biểu sau cuộc đàm phán. Ảnh: AFP

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm 11/5 đã xác nhận về "tiến triển đáng kể" này, mô tả các cuộc trao đổi với Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong là "rất hiệu quả". Mặc dù nội dung cụ thể của thỏa thuận vẫn chưa được tiết lộ, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã được cập nhật về kết quả.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, người cùng tham gia đàm phán, nhấn mạnh rằng ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Trump là thu hẹp mức thâm hụt thương mại kỷ lục 263 tỷ USD với Trung Quốc vào năm ngoái. "Chúng tôi tin rằng thỏa thuận vừa đạt được với đối tác Trung Quốc sẽ góp phần giải quyết tình trạng khẩn cấp quốc gia này," ông Greer phát biểu. Ông cũng nhận định hai ngày đàm phán diễn ra "mang tính xây dựng" và cho rằng "khác biệt có thể không quá lớn như người ta từng nghĩ," dù đánh giá các quan chức Trung Quốc là "những nhà đàm phán cứng rắn."

Trước đó, Tổng thống Trump cũng đã mô tả ngày đàm phán đầu tiên là "rất tốt đẹp" và đạt được "tiến triển lớn," với nhiều vấn đề "đã được thảo luận và nhất trí." Đây là lần đối thoại trực tiếp đầu tiên kể từ khi hai nước leo thang căng thẳng bằng cách áp thuế nhập khẩu lên hơn 100% hàng hóa của nhau. Washington đang nhắm tới mục tiêu không chỉ giảm thâm hụt thương mại hàng hóa mà còn thúc đẩy Bắc Kinh chuyển đổi mô hình kinh tế từ tập trung xuất siêu sang tăng cường tiêu dùng nội địa.

Sự lạc quan cũng được thể hiện từ Cố vấn kinh tế Nhà Trắng Kevin Hassett, người tuyên bố trên Fox News rằng Bắc Kinh đang thực sự muốn "thiết lập lại quan hệ thương mại" với Washington. "Có vẻ Trung Quốc sốt sắng và muốn đưa mọi thứ trở lại bình thường," ông Hassett nói.

Về phía Trung Quốc, phái đoàn chưa đưa ra đánh giá ngay lập tức sau cuộc đàm phán. Tuy nhiên, Bắc Kinh tỏ ra thận trọng hơn trong các phát ngôn chính thức. Một bài xã luận trên hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc khẳng định nước này sẽ "kiên quyết bác bỏ bất kỳ đề xuất nào làm tổn hại đến các nguyên tắc cốt lõi hoặc gây phương hại đến mục tiêu công bằng toàn cầu."

Bối cảnh căng thẳng và nỗ lực giảm nhiệt:

Cuộc gặp tại Geneva diễn ra sau nhiều tuần căng thẳng gia tăng, đỉnh điểm là việc thuế nhập khẩu hàng hóa giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới tăng vọt lên hơn 100%. Đầu tháng 4, Tổng thống Trump đã công bố chính sách thuế quan mới với hơn 180 đối tác thương mại, trong đó Trung Quốc chịu mức thuế lên đến 145%. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau khi chính sách này có hiệu lực vào ngày 9/4, ông Trump đã bất ngờ thông báo hoãn áp dụng 90 ngày để các nước có thời gian đàm phán. Động thái này đã khiến gần 100 quốc gia liên hệ với Washington với hy vọng tránh được thuế quan, trong đó Trung Quốc và Anh nằm trong danh sách ưu tiên đàm phán. Thậm chí, tuần trước, ông Trump đã tuyên bố Mỹ và Anh đạt được thỏa thuận thương mại.

Bộ trưởng Bessent cũng đề cập rằng thuế quan song phương hiện đang ở mức "quá cao" và cần được giảm xuống như một phần của nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng. Trước đó, vào ngày 8/5, Tổng thống Trump đã gợi ý khả năng giảm thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc từ 145% xuống 80%. Các quan chức Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ cho biết, đàm phán với Bắc Kinh đang được xem xét theo một hướng khác biệt so với các cuộc đàm phán khác.

Tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc, cùng với quyết định áp thuế của Tổng thống Trump lên nhiều quốc gia, đã gây ra những gián đoạn đáng kể cho chuỗi cung ứng toàn cầu, làm bất ổn thị trường tài chính và dấy lên lo ngại về một cuộc suy thoái kinh tế nghiêm trọng trên toàn cầu.

QT (SHTT)