Lãi suất tiết kiệm âm thầm lên 9%/năm, ngân hàng tăng tốc hút vốn

Mặt bằng lãi suất huy động tại các ngân hàng thương mại đang có dấu hiệu tăng trở lại từ cuối tháng 6. Khảo sát biểu lãi suất niêm yết đầu tháng 7 cho thấy, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 6-12 tháng phổ biến trong khoảng 6,5-7%/năm, tập trung ở nhóm ngân hàng tư nhân quy mô vừa và nhỏ.

Tuy nhiên, mức lãi khách hàng thực nhận tại nhiều ngân hàng cao hơn đáng kể so với biểu niêm yết. Với các khoản tiền gửi từ vài trăm triệu đồng, nhiều nhà băng đang cộng biên lãi  thêm 2-3 %, đưa lãi suất thực tế lên khoảng 9%/năm.

Theo khảo sát của phóng viên Dân trí, một ngân hàng thuộc nhóm Big4 tại TP.HCM đang chào lãi suất 8%/năm cho khoản tiền gửi từ 200 triệu đồng, kỳ hạn 12 tháng. Mức này cao hơn gần 2% so với mức biểu lãi công khai.

Ở nhóm ngân hàng tư nhân, mức lãi còn cao hơn. Tại ngân hàng T., khách hàng gửi từ 200 triệu đồng được chào lãi suất 4,75%/năm với kỳ hạn 3 tháng, 8,4%/năm cho kỳ hạn 6 tháng và 8,5%/năm ở kỳ hạn 12 tháng.

Ngân hàng S. cũng áp dụng mức lãi 8,5%/năm cho khoản tiền gửi từ 200 triệu đồng với kỳ hạn 12 tháng. Trong khi đó, tại ngân hàng A., khách hàng gửi từ 1 tỷ đồng trở lên được cộng thêm 2-3% so với biểu lãi suất niêm yết.

Nhóm ngân hàng số hiện là nhóm có mức lãi suất huy động cao nhất trên thị trường. Cake công khai mức lãi lên tới 8,9%/năm sau khi cộng ưu đãi 1,5 điểm phần trăm cho khách hàng mới hoặc khách hàng hiện hữu gửi từ 200 triệu đồng. Với khoản tiền gửi từ 50 triệu đồng, ngân hàng này cũng áp dụng mức cộng thêm tới 1,3 điểm phần trăm.

Đối với các khoản tiền gửi có điều kiện từ 1.000 tỷ đồng trở lên, lãi suất vẫn được duy trì quanh mức 10%/năm từ đầu năm đến nay.

Chênh lệch giữa tín dụng và huy động tiếp tục nới rộng

Diễn biến lãi suất tăng trở lại diễn ra trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt tăng trưởng huy động vốn.

Tại họp báo công bố kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), cho biết trong khoảng 5 năm gần đây, tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn tăng trưởng huy động vốn khoảng 3-4 điểm phần trăm.

Đến ngày 15/6, tín dụng toàn hệ thống tăng 6,38%, trong khi huy động vốn mới tăng khoảng 4,3%, tạo khoảng cách gần 2 điểm phần trăm.

Theo ông Quang, chênh lệch này khiến tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) tiếp tục duy trì ở mức cao. Hiện LDR của toàn hệ thống dao động khoảng 112-117%; riêng nhóm ngân hàng thương mại nhà nước ở mức khoảng 111-112%. Điều này đồng nghĩa bình quân cứ huy động được 100 đồng thì các ngân hàng đang cho vay khoảng 111-112 đồng, phần chênh lệch được bù đắp từ các nguồn vốn khác ngoài tiền gửi của dân cư.

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cho biết đây là áp lực về cân đối nguồn vốn, không phải áp lực thanh khoản. Hệ thống vẫn đáp ứng đầy đủ nhu cầu chi trả và rút tiền của người dân, song việc duy trì các tỷ lệ an toàn ngày càng khó khăn khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng trong giai đoạn cuối năm 2024 và năm 2025.

Chuyên gia: Lãi suất khó giảm trong ngắn hạn

Theo báo cáo mới của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, áp lực chi phí vốn của các ngân hàng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao. Ngân hàng Nhà nước hiện không còn nhiều dư địa để nới lỏng chính sách tiền tệ do chịu sức ép từ lạm phát, tỷ giá và việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn chưa phát tín hiệu rõ ràng về việc giảm lãi suất.

Trong khi đó, Chứng khoán Mirae Asset nhận định áp lực thanh khoản nhiều khả năng vẫn chưa cải thiện sau khi tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước có kỳ hạn được tính vào công thức LDR tăng trở lại từ 0% lên 20% kể từ ngày 15/5.

Theo Mirae Asset, tỷ lệ LDR thực tế cuối quý I đã tiệm cận ngưỡng tối đa, làm thu hẹp dư địa điều tiết của các ngân hàng. Vì vậy, dù Ngân hàng Nhà nước tiếp tục định hướng giảm lãi suất, mặt bằng lãi suất được dự báo sẽ duy trì hơn là giảm mạnh.

Song song với huy động tiền gửi, các ngân hàng cũng đang tăng cường huy động vốn qua kênh trái phiếu. Mặt bằng lãi suất trái phiếu ngân hàng theo đó đã lên gần 10%/năm.

Đơn cử, Vietbank đang chào lãi suất 9,7%/năm cho hai lô trái phiếu trị giá 1.500 tỷ đồng theo cơ chế lãi suất thả nổi. Ngân hàng Bảo Việt công bố mức lãi 9,63%/năm cho lô trái phiếu trị giá 2.000 tỷ đồng, trong khi TPBank nâng lãi suất lên 9,3%/năm ở đợt phát hành gần nhất.

FiinRatings cho rằng khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn chưa thể sớm thu hẹp, trong khi các ngân hàng còn phải bổ sung vốn cấp 2 để đáp ứng các tỷ lệ an toàn theo quy định. Tổ chức này dự báo cả quy mô phát hành và mặt bằng lãi suất trái phiếu ngân hàng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian tới.