Những "lằn ranh đỏ" giáo viên cần lưu ý từ năm 2026

Từ ngày 1/1/2026, hệ thống giáo dục Việt Nam sẽ bước vào một chương mới khi Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành. Đây là bộ luật quan trọng nhằm củng cố vị thế, bảo vệ quyền lợi và tôn vinh lực lượng nòng cốt của ngành giáo dục.

Luật Nhà giáo 2025 khẳng định nhà giáo là chủ thể có vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục, đóng góp trực tiếp vào công cuộc xây dựng nguồn nhân lực và xã hội số. Đối tượng áp dụng của luật bao gồm tất cả các nhà giáo đang giảng dạy từ bậc mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục đặc biệt đến trình độ sơ cấp và trung cấp tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.

Điểm đáng chú ý nhất của luật nằm tại Điều 11, quy định cụ thể những hành vi bị nghiêm cấm đối với giáo viên từ năm 2026. Bên cạnh việc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về viên chức (đối với trường công lập) và pháp luật lao động (đối với trường ngoài công lập), nhà giáo tuyệt đối không được thực hiện các hành vi trục lợi hoặc gây hại đến người học. Cụ thể, luật cấm mọi hình thức phân biệt đối xử giữa các học sinh; cấm gian lận hoặc cố ý làm sai lệch kết quả trong công tác tuyển sinh và đánh giá người học.

Đặc biệt, nhằm bảo vệ quyền lợi của người học và gia đình, Luật Nhà giáo 2025 quy định rõ giáo viên không được phép ép buộc người học tham gia học thêm dưới bất kỳ hình thức nào. Đồng thời, hành vi ép buộc người học nộp tiền hoặc hiện vật ngoài quy định của pháp luật cũng bị nghiêm cấm. Nhà giáo cũng không được lợi dụng chức danh và hoạt động nghề nghiệp của mình để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Không chỉ đặt ra giới hạn cho nhà giáo, Luật Nhà giáo 2025 còn thiết lập hàng rào bảo vệ các thầy cô trước các tác động tiêu cực từ bên ngoài. Luật nghiêm cấm các tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi đăng tải, phát tán thông tin mang tính quy kết trách nhiệm nghề nghiệp của nhà giáo khi chưa có kết luận chính thức từ cơ quan có thẩm quyền. Ngoài ra, việc không thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách đãi ngộ cho nhà giáo theo quy định cũng được xem là hành vi vi phạm pháp luật.

Việc ban hành và thực thi Luật Nhà giáo vào đầu năm 2026 không chỉ là bước tiến trong việc quản lý nhân sự ngành giáo dục mà còn là hành lang pháp lý vững chắc để xây dựng một môi trường sư phạm lành mạnh, công bằng, nơi mà vị thế của người thầy được bảo vệ và quyền lợi của người học được đặt lên hàng đầu.