Ðường tới Oxford và học bổng 5 tỉ của cậu học trò Hà Nội

Lê Quốc Minh.

Trong mắt thầy Giang, Minh có vẻ “khá già” so với lứa tuổi, em thích đọc sách, thích những điều hàn lâm. Minh còn là người có cảm hứng bất tận nhưng cũng rất dễ nản. Có thể học quên ngày, quên đêm đấy nhưng có thể buông luôn. Tuy nhiên, sau đó em cũng nhanh chóng xốc lại tinh thần.

Thầy Giang cũng chia sẻ về hành trình hai thầy trò cùng nhau đi xin học bổng sau khi biết đã đỗ vào trường ÐH Oxford. “Ngày 11/1/2017 là ngày vui của Minh khi em nhận được thư chấp nhận vào học ngành Khoa học máy tính tại trường Somerville, ÐH Oxford.  Nhưng kèm theo đó là nỗi lo lắng tột độ của gia đình. Minh đã đỗ rất nhiều trường ÐH của Mỹ với mức học bổng cao ngất ngưởng như ÐH Miami, Connecticut, Earlham nhưng em chỉ muốn học ở Oxford. Tiền đâu ra mà học ở đó? Ngày 28 tết Ðinh Dậu rét mướt, bố mẹ Minh đến gặp tôi với vẻ mặt vừa vui vừa buồn: "Thầy ơi, bây giờ làm cách nào để có tiền cho Minh đi học” – thầy Giang chia sẻ. Ba người như một gia đình ấy đã ngồi bàn nhau cách và phân tích xem liệu có khả thi. Nào là đăng tin này lên xem có mạnh thường quân nào tài trợ cho Minh không? Nhưng thật khó vì ở Việt Nam, liệu có mạnh thường quân nào đủ dũng cảm cho Minh vay một số tiền rất lớn để đi học Oxford? Hay viết thư cho Microsoft, Google hay FB để hỏi xem Nadella, Lary Page và Mark Zukerburg có giúp được Minh không? Cũng không khả thi lắm. Cuối cùng, thầy Giang đưa ra phương án Minh hãy viết thư cho trường hỏi xin giảm học phí. Trong bức thư gửi thầy giáo phỏng vấn mình, Minh đã viết: “Khi em nhận được thư chấp nhận vào trường ÐH Oxford, em và gia đình vừa vui mừng vừa lo lắng. Vui vì chưa bao giờ dám nghĩ giấc mơ Oxford của em lại thành hiện thực, lo là vì bố mẹ em giờ lấy đâu ra tiền để cho em đi học… Giờ đây Oxford đã chạm đến tay em nhưng vì không đủ điều kiện mà em có nguy cơ tuột mất cơ hội này”.

Hai tuần sau, Minh nhận được thư mời tham gia chương trình học bổng Qartar Thatcher của trường Somerville, quỹ học bổng này với số lượng học bổng cấp ra chỉ từ 1 đến 2 suất mỗi năm cho học sinh trên toàn thế giới. Nhưng để có học bổng, Minh còn phải chứng minh cho hội đồng xét học bổng rằng em xứng đáng được nhận thông qua việc bổ sung hồ sơ chứng minh năng lực và bài luận. Hỏi về bài luận, Minh cười và chỉ nói em viết một bức thư gần 500 từ trình bày về ý tưởng của em liên quan đến ngành học. “Em ấp ủ một suy nghĩ ngây thơ là không bao giờ để những khó khăn về tài chính cản bước em tới Oxford, cản bước em thai nghén ý tưởng biến trí tuệ nhân tạo thành những giải pháp giáo dục. Em mong muốn những ý tưởng này sẽ giúp ích cho trẻ em Việt Nam nghèo khó đang sống ở những vùng núi xa xôi, hàng ngày phải trèo đèo lội suối để đến trường. Em mường tượng một ngày kia sẽ tạo ra phần mềm máy tính để giúp các em nhỏ được tiếp cận với tri thức của nhân loại và hoà nhập vào một xã hội rộng lớn hơn… Em cũng mường tượng về một Việt Nam thoát khỏi đói nghèo và lạc hậu nhờ phát triển ngành khoa học máy tính, một đất nước mà mới chỉ vài thập kỷ trước, tới 90% người dân còn đang bán mặt cho đất bán lưng cho trời mà không hề hay biết cuộc cách mạng máy tính đang diễn ra mạnh mẽ khắp mọi góc của thế giới này…” - Bức thư của Minh đã chạm đến trái tim của những giáo sư xét học bổng tại ÐH Oxford bởi nó đề cập đến vấn đề cốt lõi nhất của giáo dục hiện nay và thể hiện cái tâm của một chàng trai Việt Nam mới 18 tuổi. Ðể có được những dòng chữ này, Minh đã trải nghiệm bằng chính cuộc sống của mình. Từ nhỏ, Minh đã được theo chân bố mẹ đi thiện nguyện khắp các vùng khó khăn. Hầu như các tỉnh miền núi phía Bắc, nơi nào khó khăn nhất, gia đình Minh đều đặt chân đến. Em nói rằng chỉ có đi em mới thực sự hiểu thế nào là nghèo. Còn ngồi ở thành phố, nghèo với em chỉ là khái niệm.

Gia đình hạnh phúc của Minh.

Một gia đình nghiêm khắc