Người trẻ ngày càng gặp vấn đề dạ dày: Thói quen thức khuya, bỏ bữa trở thành “thủ phạm”

Những cơn đau âm ỉ vùng thượng vị, cảm giác ợ chua hay đầy bụng sau khi ăn thường bị không ít người trẻ bỏ qua vì cho rằng đó chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, những biểu hiện tưởng chừng đơn giản này có thể là dấu hiệu cảnh báo tổn thương đang tiến triển âm thầm trong dạ dày.

Tại nhiều bệnh viện lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh, từ phòng cấp cứu đến phòng nội soi, các bác sĩ ghi nhận ngày càng nhiều bệnh nhân trong độ tuổi 16–30 nhập viện với tình trạng tương tự nhau. Điểm chung của họ là thói quen thức khuya, bỏ bữa, ăn uống thất thường và dành quá nhiều thời gian cho các thiết bị điện tử. Khi đến bệnh viện, nhiều trường hợp đã rơi vào biến chứng nặng như xuất huyết tiêu hóa hoặc đối mặt nguy cơ thủng dạ dày.

Gia tăng ca biến chứng loét dạ dày ở người trẻ

Cuối năm 2025, khoa Nội soi của Bệnh viện Nhân dân 115 ghi nhận 40 trường hợp xuất huyết tiêu hóa do loét dạ dày – tá tràng. Trong số này có 7 bệnh nhân dưới 35 tuổi, người trẻ nhất mới 16 tuổi. Tất cả đều nhập viện trong tình trạng nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen và phải tiến hành nội soi cầm máu khẩn cấp.

Một bệnh nhân 20 tuổi, do thường xuyên bỏ bữa và thức khuya chơi game suốt nhiều tháng, khi nhập viện đã bị loét hành tá tràng kèm xuất huyết nghiêm trọng. Ở nhóm tuổi khoảng 30, có người sau thời gian dài chịu áp lực công việc và ăn uống thất thường đã bị chóng mặt vì mất máu, sau đó mới phát hiện bệnh lý dạ dày.

Tại Bệnh viện Thống Nhất, trường hợp P.A. (19 tuổi) được chẩn đoán loét dạ dày – tá tràng biến chứng hẹp môn vị sau nhiều năm sống đảo lộn giờ giấc vì chơi game. Khi nhập viện, bệnh nhân đã sụt 12 kg, chỉ còn 46 kg và phải trải qua phẫu thuật nối vị tràng để khôi phục đường tiêu hóa.

Theo các bác sĩ, những bệnh nhân này đều có chung đặc điểm là sinh hoạt thiếu khoa học, thường xuyên bỏ bữa và chủ quan với các dấu hiệu ban đầu của bệnh.

Bác sĩ chuyên khoa II Hồ Hữu Đức, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa tại Bệnh viện Thống Nhất, cho biết nhiều người trẻ chưa nhận thức rõ tác động của việc thức khuya và bỏ bữa đối với hệ tiêu hóa.

Ông giải thích rằng dạ dày vẫn tiết axit ngay cả khi không có thức ăn. Nếu cơ thể thường xuyên thức khuya hoặc bỏ bữa, lượng axit này không được trung hòa kịp thời và sẽ dần bào mòn niêm mạc dạ dày, dẫn đến viêm và hình thành vết loét.

Theo bác sĩ Đức, việc bỏ bữa sáng hoặc ăn muộn vào buổi chiều và tối khiến dạ dày tiết axit không đúng thời điểm. Mặc dù niêm mạc dạ dày có cơ chế tự bảo vệ, nhưng nếu liên tục bị axit tấn công, lớp bảo vệ này sẽ suy yếu.

Ban đầu người bệnh chỉ cảm thấy đau nhẹ vùng thượng vị. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, vết loét có thể ăn sâu, gây hẹp môn vị, xuất huyết hoặc thậm chí thủng dạ dày.

Trong khi đó, ThS.BS Nguyễn Thiện Nhân, bác sĩ khoa Nội soi của Bệnh viện Nhân dân 115, cho rằng tâm lý chủ quan cũng là nguyên nhân khiến nhiều người trẻ gặp biến chứng nặng.

Theo ông, không ít bệnh nhân tự mua thuốc điều trị khi có triệu chứng đau dạ dày mà không đi khám. Chỉ đến khi xuất hiện dấu hiệu nghiêm trọng như đi ngoài phân đen hoặc chóng mặt do thiếu máu, họ mới nhập viện, lúc này bệnh đã tiến triển thành xuất huyết tiêu hóa.

Lối sống hiện đại tiềm ẩn nhiều rủi ro

Ngoài các nguyên nhân quen thuộc như nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori hoặc lạm dụng thuốc giảm đau và thuốc chống viêm không steroid, các bác sĩ cho rằng lối sống thiếu lành mạnh trong thời đại số đang trở thành yếu tố đáng lo ngại.

Theo bác sĩ Đức, việc thức khuya kéo dài làm rối loạn đồng hồ sinh học và cơ chế tiết axit của dạ dày. Khi người trẻ ngủ muộn, bỏ bữa hoặc ăn uống thất thường, dạ dày vẫn tiếp tục tiết axit dù không có thức ăn để tiêu hóa. Nếu tình trạng này lặp lại trong thời gian dài, lớp nhầy bảo vệ niêm mạc sẽ bị bào mòn, dẫn đến viêm và loét.

Bên cạnh đó, áp lực học tập và công việc cũng khiến cơ thể tăng tiết hormone stress như cortisol. Điều này gián tiếp kích thích dạ dày co bóp nhiều hơn và tăng tiết axit.

Theo ghi nhận của các bác sĩ, số ca thủng dạ dày ở nhóm tuổi 18–25 đang có xu hướng tăng trong những năm gần đây. Phần lớn bệnh nhân đều có tiền sử sinh hoạt đảo lộn, thức khuya nhiều giờ để học tập, làm việc hoặc chơi game và sử dụng thiết bị điện tử liên tục.

Ở góc độ điều trị, bác sĩ Nguyễn Thiện Nhân cho biết nội soi tiêu hóa hiện nay không chỉ giúp phát hiện tổn thương mà còn có thể can thiệp cầm máu ngay trong quá trình thực hiện, góp phần giảm nguy cơ phải phẫu thuật.

Các chuyên gia khuyến cáo người trẻ nên duy trì thói quen ăn uống đúng giờ, không bỏ bữa sáng, hạn chế thức ăn nhanh, đồ nhiều dầu mỡ và nước ngọt có gas. Đồng thời, cần ngủ đủ từ 7–8 giờ mỗi đêm để hệ tiêu hóa có thời gian phục hồi.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau vùng thượng vị kéo dài, ợ chua liên tục, buồn nôn, sụt cân bất thường hoặc thiếu máu không rõ nguyên nhân, người trẻ nên đi khám sớm thay vì tự ý dùng thuốc.

Theo bác sĩ Nhân, việc phát hiện sớm sẽ giúp giảm đáng kể chi phí điều trị và nguy cơ biến chứng. Ông nhấn mạnh rằng khi dạ dày đã “lên tiếng” bằng những biến chứng nặng như xuất huyết, việc điều trị sẽ trở nên phức tạp và tốn kém hơn nhiều.