Dùng chung dầu gội, sữa tắm với người lớn có khiến trẻ sẽ dậy thì sớm?

Thời gian gần đây, trên nhiều diễn đàn và hội nhóm mua bán mỹ phẩm xuất hiện các cảnh báo cho rằng việc để trẻ sử dụng chung dầu gội, sữa tắm với người lớn có thể làm tăng nguy cơ dậy thì sớm. Không ít người kinh doanh mỹ phẩm cũng khuyến cáo phụ huynh nên ưu tiên các sản phẩm được thiết kế riêng cho trẻ em.

Trao đổi về vấn đề này, Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Nguyệt Minh, Giám đốc Trung tâm Thử nghiệm lâm sàng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết các sản phẩm sử dụng ngoài da đều có khả năng thẩm thấu vào cơ thể ở những mức độ khác nhau. Với một số hoạt chất, các nhà khoa học thậm chí có thể phát hiện sự hiện diện của chúng trong máu hoặc nước tiểu sau khi sử dụng.

Tuy vậy, lượng hoạt chất được hấp thu còn phụ thuộc vào bản chất của từng thành phần cũng như thời gian tiếp xúc với da. Riêng dầu gội và sữa tắm thường chỉ lưu lại trên da trong thời gian ngắn nên lượng hấp thu không đáng kể, dù khả năng thẩm thấu vẫn tồn tại.

Theo bác sĩ Minh, lo ngại về nguy cơ dậy thì sớm không xuất phát từ việc trẻ dùng chung sản phẩm với người lớn mà chủ yếu liên quan đến thành phần có trong sản phẩm đó.

Chuyên gia dẫn chứng hai hoạt chất Cyclotetrasiloxane (D4) và Octamethylcyclotetrasiloxane (D5), từng được sử dụng khá phổ biến trong dầu gội, sữa tắm và kem chống nắng nhờ khả năng tạo bọt, làm sạch và kiểm soát dầu.

Các nghiên cứu tại châu Âu sau đó cho thấy hai hoạt chất này có cấu trúc tương đồng với estrogen - hormone sinh dục nữ. Nếu tiếp xúc với lượng lớn trong thời gian dài, đặc biệt qua các sản phẩm lưu trên da, chúng có thể thẩm thấu vào cơ thể và tạo ra tác động tương tự hormone này.

Một số nghiên cứu trên động vật cũng ghi nhận D4 và D5 có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của chuột cái và làm giảm khả năng thụ thai. Từ những bằng chứng đó, nhiều quốc gia châu Âu đã cấm sử dụng hai hoạt chất này trong mỹ phẩm. Sau đó, Hội đồng Mỹ phẩm ASEAN cũng ban hành quy định cấm tương tự.

Đến tháng 3/2026, Bộ Y tế Việt Nam đã quyết định thu hồi và ngừng lưu hành 291 sản phẩm có chứa D4 và D5, trong đó có nhiều sản phẩm thuộc các thương hiệu quen thuộc như Paula's Choice, Bio Cell và C.

Theo bác sĩ Minh, đối với các sản phẩm dầu gội, sữa tắm đang được lưu hành hợp pháp trên thị trường, các thành phần có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe đã được loại bỏ hoặc kiểm soát chặt chẽ theo quy định. Vì vậy, người tiêu dùng không nên quá lo lắng nếu lựa chọn các sản phẩm đạt tiêu chuẩn.

Bên cạnh thành phần sản phẩm, chuyên gia cũng nhấn mạnh sự khác biệt giữa làn da trẻ nhỏ và người trưởng thành. Da trẻ sơ sinh chỉ dày khoảng một phần ba so với người lớn, trong khi hàng rào bảo vệ da còn non yếu.

Đến khoảng 3 tuổi, độ dày của da mới dần tương đồng với người lớn và sau 5 tuổi, hàng rào bảo vệ da mới phát triển gần như hoàn chỉnh. Chính vì vậy, các sản phẩm dành cho trẻ em phải đáp ứng những yêu cầu riêng về độ an toàn và mức độ làm sạch.

Bác sĩ Minh cho biết các chất làm sạch trong dầu gội, sữa tắm dành cho trẻ thường dịu nhẹ hơn đáng kể so với sản phẩm của người lớn. Trẻ không cần sử dụng những hoạt chất làm sạch mạnh như AHA hay BHA. Nếu tiếp xúc với các sản phẩm có khả năng tẩy rửa cao hoặc tạo nhiều bọt, trẻ có thể đối mặt với nguy cơ khô da, kích ứng hoặc dị ứng.

Theo chuyên gia, việc sử dụng sản phẩm của người lớn cho trẻ chỉ nên được cân nhắc khi phù hợp với đặc điểm làn da của trẻ. Hiện nay, xu hướng chăm sóc da đang hướng tới cá thể hóa, nghĩa là cả trẻ em lẫn người trưởng thành đều nên lựa chọn sản phẩm phù hợp với tình trạng da của mình.

"Trẻ vẫn có thể sử dụng chung sản phẩm với người lớn nếu sản phẩm đó đáp ứng được các yêu cầu phù hợp với đặc tính làn da của trẻ", bác sĩ Vũ Nguyệt Minh cho biết.