Đừng chủ quan nếu cơ thể xuất hiện những triệu chứng này, axit uric có thể đang tăng cao

Axit uric là sản phẩm được tạo ra trong quá trình cơ thể phân hủy purin - hợp chất có trong tế bào và nhiều loại thực phẩm. Bình thường, axit uric hòa tan trong máu và được thận đào thải qua nước tiểu.

Khi axit uric được tạo ra quá nhiều hoặc không được thận đào thải hiệu quả, nồng độ chất này trong máu sẽ tăng lên. Theo dữ liệu được đề cập, tình trạng tăng axit uric được xác định khi nồng độ huyết thanh trên 6 mg/dL ở nữ và trên 7 mg/dL ở nam. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể dẫn đến các bệnh lý như gout hoặc sỏi thận.

Các bệnh lý do tăng axit uric, đặc biệt là gout và sỏi thận, đều có thể gây ra nhiều biểu hiện ảnh hưởng đến sức khỏe. Việc nhận biết sớm những dấu hiệu này sẽ giúp người bệnh chủ động thăm khám và kiểm soát bệnh kịp thời.

Đau, sưng và cứng khớp

Đây là biểu hiện dễ nhận biết nhất khi các tinh thể urat lắng đọng trong khớp và gây viêm. Người bệnh thường đau đột ngột, khớp sưng đỏ, nóng, đặc biệt ở ngón chân cái. Cơn đau có thể kéo dài vài ngày, thậm chí nhiều tuần nếu không được điều trị.

Khi tình trạng viêm kéo dài, khớp dần trở nên cứng hơn và giảm độ linh hoạt. Người bệnh có thể gặp khó khăn khi đi lại, leo cầu thang hoặc cầm nắm đồ vật. Nếu các đợt viêm tái phát nhiều lần, nguy cơ tổn thương khớp sẽ tăng lên.

Xuất hiện hạt tophi

Khi axit uric tăng cao kéo dài, các tinh thể urat có thể tích tụ dưới da và tạo thành hạt tophi. Những khối cứng này thường xuất hiện ở ngón tay, ngón chân, khuỷu tay hoặc đầu gối.

Ở giai đoạn đầu, hạt tophi thường không gây đau nên dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên, nếu tiếp tục phát triển, chúng có thể làm tổn thương khớp, gây biến dạng và ảnh hưởng đến khả năng vận động.

Đau vùng thắt lưng hoặc đau quặn thận

Axit uric tăng cao cũng làm tăng nguy cơ hình thành sỏi axit uric trong đường tiết niệu.

Khi viên sỏi di chuyển, người bệnh thường xuất hiện những cơn đau dữ dội ở vùng hông lưng hoặc hai bên sườn. Cơn đau có thể lan xuống bụng dưới hoặc vùng bẹn và tái diễn từng đợt.

Tiểu buốt, tiểu rát hoặc có máu trong nước tiểu

Sỏi hình thành từ tinh thể axit uric có thể gây tổn thương đường tiết niệu. Người bệnh vì vậy có cảm giác đau buốt hoặc nóng rát khi đi tiểu, nước tiểu đôi khi đục hoặc có mùi bất thường.

Trong một số trường hợp, sỏi cọ xát vào niệu quản khiến nước tiểu lẫn máu. Tuy nhiên, đây không phải dấu hiệu chỉ gặp ở người tăng axit uric mà cũng có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác của đường tiết niệu.

Buồn nôn hoặc nôn

Buồn nôn hoặc nôn cũng có thể xuất hiện ở người bị sỏi thận do axit uric, thường đi kèm những cơn đau quặn dữ dội.

Nếu triệu chứng này xuất hiện cùng đau vùng hông lưng hoặc tiểu buốt, người bệnh nên đi khám để được xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Sốt hoặc ớn lạnh

Sốt hoặc ớn lạnh có thể xảy ra khi sỏi axit uric gây nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc nhiễm trùng thận.

Đây là dấu hiệu cảnh báo cần được thăm khám sớm để tránh những biến chứng nghiêm trọng hơn.

Mệt mỏi kéo dài

Mệt mỏi không phải dấu hiệu đặc hiệu của tăng axit uric, nhưng vẫn có thể gặp ở một số người mắc gout hoặc rối loạn chuyển hóa kéo dài.

Nếu tình trạng này đi kèm đau khớp, đau vùng hông lưng hoặc các biểu hiện bất thường khác, người bệnh nên chủ động kiểm tra sức khỏe thay vì tự điều trị tại nhà.

Những thực phẩm nên hạn chế

Chế độ ăn có ảnh hưởng đáng kể đến nồng độ axit uric trong cơ thể. Người có nguy cơ tăng axit uric nên hạn chế thịt đỏ, nội tạng động vật và một số loại hải sản chứa nhiều purin như cá cơm, cá mòi, cá thu, trai và sò điệp.

Ngoài ra, nước ngọt chứa nhiều fructose và đồ uống có cồn, đặc biệt là bia, cũng có thể làm tăng axit uric hoặc cản trở quá trình đào thải chất này qua thận.

Một số loại rau như đậu, đậu lăng, nấm, rau bina, súp lơ hay măng tây cũng chứa purin. Tuy nhiên, purin từ thực vật được đánh giá có ảnh hưởng đến nguy cơ gout thấp hơn so với purin từ thịt và hải sản, vì vậy không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn mà nên sử dụng với lượng phù hợp.

Khi nào cần đi khám?

Không phải trường hợp tăng axit uric máu nào cũng cần điều trị bằng thuốc, đặc biệt khi chưa có triệu chứng. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau khớp dữ dội, nổi hạt tophi, đau quặn thận, tiểu ra máu hoặc sốt kèm đau vùng hông lưng, người bệnh không nên chủ quan mà cần đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Việc phát hiện sớm và kiểm soát tốt nồng độ axit uric có thể giúp giảm nguy cơ mắc gout, sỏi thận cũng như hạn chế các biến chứng về sau.