Người phụ nữ Việt đưa rau từ ruộng hoang lên kệ siêu thị địa phương ở Nhật

Trong lúc nhiều diện tích đất nông nghiệp tại tỉnh Miyazaki bị bỏ hoang do dân số già hóa và thiếu lao động trẻ, chị Ánh Tuyết bắt đầu tìm thuê lại các thửa ruộng để trồng rau.

Sau gần 4 năm, người phụ nữ quê Thái Nguyên đã xây dựng được vùng trồng hơn 5.000 m2, cung cấp các loại rau như rau muống, mùng tơi, cải ngọt cho hệ thống siêu thị địa phương và cộng đồng người Việt tại Nhật Bản.

Ít ai biết trước khi gắn bó với công việc đồng áng, Ánh Tuyết sang Nhật Bản với mong muốn bắt đầu lại cuộc sống sau biến cố hôn nhân. Những ngày đầu tại đây, chị làm việc trong một nhà máy chế biến thịt gia cầm.

Có thời điểm chị phải trở về Việt Nam để chăm sóc con trai mắc bệnh viêm não. Sau khi con hồi phục sức khỏe, chị quay lại Nhật Bản tiếp tục làm việc và sau đó kết hôn với một người đàn ông bản địa.

Vợ chồng chị chuyển về sinh sống tại tỉnh Miyazaki và cùng làm việc tại một viện dưỡng lão. Trong quá trình sinh sống tại địa phương, chị nhận thấy nhiều diện tích đất nông nghiệp không còn được canh tác nên nảy ý định trồng rau phục vụ gia đình.

Gia đình bên chồng sống ở khu đô thị và không có đất sản xuất. Sau giờ làm việc, chị đạp xe qua nhiều cánh đồng để tìm chủ đất và thuê lại những thửa ruộng bị bỏ hoang.

Từ một mảnh đất nhỏ ban đầu, diện tích canh tác dần được mở rộng lên hơn 5.000 m2. Theo chị Tuyết, giá thuê đất nông nghiệp tại khu vực nông thôn Nhật Bản tương đối thấp, khoảng 3,5-4 triệu đồng mỗi năm cho 1.000 m2 đất ngoài trời. Với nhà màng phục vụ sản xuất rau trái vụ, chi phí thuê vào khoảng 5 triệu đồng mỗi tháng.

Những ngày đầu làm nông, tài sản của chị chỉ là một chiếc cuốc nhỏ. Nhiều khu đất bỏ hoang lâu năm phải mất hàng tháng phát cỏ, dọn cây dại và cải tạo lại trước khi đưa vào sản xuất.

Các loại rau quen thuộc của Việt Nam như rau muống, mùng tơi hay cải ngọt thích nghi khá tốt với điều kiện khí hậu địa phương. Sau khoảng một năm, những khu đất từng phủ kín cỏ dại đã trở thành các ruộng rau xanh tốt, cho sản lượng khoảng 80 kg mỗi ngày.

Bên cạnh việc sản xuất, chị còn phải đáp ứng nhiều yêu cầu để sản phẩm được bán trong hệ thống siêu thị địa phương. Để đủ điều kiện tham gia chuỗi phân phối này, Ánh Tuyết phải theo học khóa đào tạo nông nghiệp kéo dài khoảng 6 tháng.

Tại đây, chị được hướng dẫn kỹ thuật canh tác, quy trình sản xuất an toàn và các quy định liên quan đến quản lý nông sản. Sau khi hoàn thành khóa học, chị trở thành thành viên của Hiệp hội Nông dân thành phố, điều kiện để sản phẩm được xem xét đưa vào hệ thống siêu thị liên kết.

Theo Ánh Tuyết, nông nghiệp Nhật Bản được quản lý bằng những quy trình rất chi tiết. Từ khoảng cách giữa các hàng cây, lượng hạt giống gieo trồng đến lịch bón phân hay phòng trừ sâu bệnh đều phải được tính toán và ghi chép cụ thể.

Yêu cầu về truy xuất nguồn gốc cũng được kiểm soát nghiêm ngặt. Mỗi lần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, người trồng phải lưu lại tên thuốc, liều lượng, thời gian sử dụng cùng hóa đơn mua hàng để phục vụ công tác kiểm tra khi cần thiết.

Theo quy định, sản phẩm của chị ban đầu chỉ được bán tại một siêu thị trong hệ thống liên kết với Hiệp hội Nông dân để theo dõi và đánh giá chất lượng trước khi xem xét mở rộng điểm bán.

Lô hàng đầu tiên gồm 300 túi rau với tổng trọng lượng khoảng 45 kg, trong đó có rau muống, mùng tơi và cải ngọt. Ngay trong ngày mở bán, rau muống và mùng tơi đã được khách hàng mua hết.

Hiện ngoài hệ thống siêu thị địa phương, chị còn bán sản phẩm cho cộng đồng người Việt tại Nhật Bản thông qua mạng xã hội. Các mặt hàng được tiêu thụ gồm rau muống, mùng tơi, cải bó xôi, khoai tây và khoai lang.

Theo chị Ánh Tuyết, nguồn thu từ việc bán rau qua hệ thống siêu thị địa phương và khách hàng người Việt tại Nhật Bản hiện đạt gần 100 triệu đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, khoản thu này đi cùng khối lượng công việc lớn từ sản xuất, thu hoạch, đóng gói đến vận chuyển mỗi ngày.

Buổi sáng, chị tranh thủ chăm sóc cây trồng trước khi vào ca làm tại viện dưỡng lão lúc 9h. Cuối giờ chiều, chị quay lại đồng ruộng và thường làm việc đến khoảng 21h.

Công việc chưa dừng lại khi chị rời cánh đồng. Sau khi thu hoạch, rau tiếp tục được phân loại, đóng gói tại nhà để kịp chuyển đến điểm tập kết từ sáng sớm hôm sau. Có những ngày, công việc kéo dài đến quá nửa đêm.

Để mẹ có thêm thời gian dành cho vườn rau, con trai lớn thường phụ giúp việc nhà và hỗ trợ chăm em sau giờ học. Trong khi đó, chồng chị nhiều lần nhắc vợ chú ý sức khỏe khi khối lượng công việc ngày càng tăng.

Vào các dịp lễ của Việt Nam như 30/4 hay 2/9, chị thường treo cờ Việt Nam bên quầy hàng tại siêu thị và triển khai chương trình khuyến mại dành cho khách mua rau. Với người phụ nữ quê Thái Nguyên, đó là cách duy trì sự gắn bó với quê hương khi sinh sống ở nước ngoài.

Trong thời gian tới, chị dự định tiếp tục mở rộng diện tích canh tác để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng. Tuy nhiên, mục tiêu được đặt lên hàng đầu vẫn là duy trì chất lượng sản phẩm và các tiêu chuẩn sản xuất đã theo đuổi từ những ngày đầu.