Việt Nam ban hành tiêu chí đánh giá AI công vụ

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa công bố Bộ tiêu chí đánh giá Nền tảng Trí tuệ nhân tạo hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia. Đây sẽ là cơ sở để lựa chọn các nền tảng AI dùng chung, phục vụ quá trình triển khai trong các cơ quan nhà nước.

Theo quy định, hệ thống đánh giá được xây dựng trên thang điểm 100. Một nền tảng chỉ đủ điều kiện triển khai chính thức khi đạt tối thiểu 70 điểm và không có tiêu chí nào bị chấm điểm liệt.

Bộ tiêu chí tập trung đánh giá nhiều khía cạnh, từ việc tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm an toàn hệ thống, bảo vệ dữ liệu cá nhân, đáp ứng các nguyên tắc đạo đức trong AI cho đến khả năng hỗ trợ chuyên môn đối với từng lĩnh vực quản lý nhà nước.

Đáng chú ý, các nền tảng tham gia giai đoạn thử nghiệm phải sử dụng mô hình ngôn ngữ tiếng Việt do doanh nghiệp trong nước làm chủ công nghệ, đồng thời hạ tầng vận hành cũng phải được đặt tại Việt Nam.

Yêu cầu này được đưa ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp trong nước đang đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Gần đây, Viettel AI đã giới thiệu mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt VT-Super-120B-A12B với quy mô 120 tỷ tham số do đội ngũ kỹ sư trong nước phát triển, cho thấy năng lực làm chủ công nghệ AI của doanh nghiệp Việt đang từng bước được nâng cao.

Ngoài yếu tố công nghệ, các nền tảng còn phải đáp ứng khả năng phục vụ tối thiểu 5.000 người dùng cùng lúc trong giai đoạn thử nghiệm và nâng lên 50.000 người dùng đồng thời khi triển khai chính thức.

Bộ tiêu chí cũng đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt đối với chất lượng thông tin mà AI cung cấp. Theo đó, hệ thống không được tự tạo ra quy định pháp luật hoặc viện dẫn những điều luật không tồn tại. Mỗi câu trả lời phải dẫn chiếu đầy đủ đến điều, khoản và điểm của văn bản quy phạm pháp luật liên quan.

Trong trường hợp câu hỏi nằm ngoài phạm vi dữ liệu được phép hỗ trợ, AI phải chủ động cảnh báo hoặc từ chối trả lời thay vì đưa ra thông tin không được kiểm chứng.

Không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin chính xác, nền tảng AI còn được yêu cầu có khả năng phát hiện những điểm chồng chéo, mâu thuẫn hoặc chưa thống nhất giữa các văn bản pháp luật nhằm hỗ trợ quá trình tra cứu và phân tích.

Theo quy định, AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong việc tìm kiếm, tổng hợp và xử lý thông tin. Quyền xem xét, phê duyệt và đưa ra quyết định cuối cùng vẫn thuộc về cán bộ, công chức có thẩm quyền. Đồng thời, các nền tảng chỉ được khai thác dữ liệu từ những văn bản pháp luật đã công khai và không được sử dụng để xử lý thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước.

Việc ban hành bộ tiêu chí này được xem là bước chuẩn bị quan trọng trước khi AI được ứng dụng rộng rãi trong hoạt động của các cơ quan nhà nước. Bên cạnh việc đặt ra các yêu cầu nghiêm ngặt về độ chính xác, an toàn và trách nhiệm của hệ thống, quy định mới cũng mở ra cơ hội để các nền tảng AI do doanh nghiệp Việt Nam phát triển tham gia vào quá trình chuyển đổi số trong khu vực công.